Son günlerin sivil havacılık gündemi, Almanya’da Münih’ten kalkış yapan Vietnam Havayolları’na ait Boeing 787’nin kalkışı oldu. Pisti bitirip teker kesen uçak, iki saat havada yakıt harcadıktan sonra Vietnamlı pilotlar Münih’e geri döndü. Gelişmeleri Kaptan Pilot Menderes Çakıcı değerlendirdi.
Çakıcı, Instagram hesabından şu paylaşımı yaptı:
“Ortaya çıkan videolarda, Boeing 787’nin Münih’teki kalkış koşusu sırasında özellikle ana iniş takımı tekerleklerinin pist üzerinde yoğun siyah kauçuk izleri bıraktığı ve kanat slatların kalkış anında düşük sürat nedeniyle stal durumunu önlemek için (Autogap) hareket ederek tam açıldığı görülüyor. Bu ilk görüntüler ile resmi kaza araştırması sonuçlanana kadar üzerinde durduğum dört olasılık şunlar:
1. Lastik patlaması: V1’e yakın yüksek bir süratte sol arka lastiklerden biri hasarlanmış veya patlamış, bunun sonucunda diğer lastiğin üzerindeki yük artarak bir süre sonra onun da hasarlanmasına neden olmuş olabilir. İki lastikte oluşan yüksek sürtünme uçağın hızlanmasını ciddi şekilde azaltmış olabilir.
2. Pilotların istemsiz fren uygulaması veya performans hesap hatası: Yüksek süratte pilotun ayaklarının frenlerden uzak, rudder kullanımına uygun pozisyonda olması gerekir. Olay sırasında rüzgârın yaklaşık 5 knot ve variable olması nedeniyle zaman zaman sağdan veya soldan yan rüzgâr bileşeni oluşmuş olabilir. Pilotun centerline’ı korumak için rudder inputu verdiği sırada, ayak pozisyonu olması gerekenden yukarıdaysa farkında olmadan toe brake’e de basmış olması teorik olarak mümkündür.
Diğer pilot hatası uçağın ağırlık, güç, sürat ve flap konumunu yanlış hesaplamış olma olasılığıdır. Genelde kalkış ağırlık değeri yerine ZFW değeri alınmış olabilir.. Bu nedenle motor güç değeri çok düşük değerde kalmış olabilir.
3. Sistemsel veya elektronik bir etken: B787, gelişmiş elektrikli fren ve anti-skid sistemlerine sahip güvenilir bir uçaktır. Soruşturmada bu sistemlerin normal çalışıp çalışmadığı da kontrol edilecektir. 5G C-band yayınlarının radio-altimeter üzerindeki olası etkileri geçmişte havacılık otoritelerince değerlendirilmiştir; ancak 5G’nin B787’de kalkış sırasında frenleri kendiliğinden devreye soktuğuna dair bilinen bir kanıt veya vaka yoktur. Elektronik bir etken olup olmadığı ancak uçuş ve teknik verilerle anlaşılabilir.
4. Bakım kaynaklı problem: Daha önce wheel, tyre, brake, actuator, sensor veya ilgili sistemlerde yapılan bir bakım işlemi ya da mevcut bir bakım kusuru olayın başlangıç noktası olmuş olabilir.
İşte o video
