Şeref SezginYazarlar

ABD, Çin tasarımı uçakları kısıtlamak istiyor

ABD, Çin tasarımı uçakları kısıtlamak istiyor

ABD Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi, Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) Çin yapımı uçaklara sertifikasyon onayı vermemesini ve bu uçakların ABD hava sahasında uçmasına izin verilmemesini önerdi.

Adımın özellikle COMAC ve Çin devletine bağlı havacılık ve savunma sanayi holdingi AVIC (Aviation Industry Corporation of China) gibi devlet destekli üreticileri hedef aldığı bildirildi. Bu adım sonrasında odaklanan uçak ise yeni nesil, tek koridorlu yolcu uçağı COMAC C919. Uçakta, GE Aerospace ve Fransız Safran Grubu ortaklığında kurulan CFMI şirketinin Leap1 serisi motorların yanı sıra aviyonik ve diğer sistemlerinin önemli kısmı batı yapısı.

FAA, bugüne kadar Çin üretimi hiçbir uçağa sertifikasyon vermediğini açıklarken Pekin cephesi ise kısıtlama girişimlerinin ticaret ve teknoloji rekabetini siyasallaştırdığını savunuyor.

Neden kısıtlamaya sokulmak isteniyor

Komitenin önerdiği sınırlamalarda öne çıkan başlıklar şöyle sıralanıyor:

Devlet sübvansiyonları: Çin yönetiminin uçak üreticilerine sağladığı desteklerin, ABD ve Avrupalı üreticiler karşısında haksız rekabet yarattığı öne sürülüyor.

Güvenlik endişeleri: Çin sivil havacılık sanayisinin askeri sanayi ile iç içe geçtiği ve güvenlik riski barındırdığı iddia ediliyor.

Kaza raporu tartışması: 2022’de China Eastern Airlines’a ait Boeing 737-800 uçağının düşmesi sonucu 132 kişinin hayatını kaybettiği kazaya ilişkin nihai soruşturma raporunun kamuoyuyla paylaşılmaması eleştiri konusu yapılıyor.

COMAC C919’da son durum

Çin devlet şirketi COMAC’ın geliştirdiği dar gövdeli yolcu uçağı C919’un liste fiyatı 108 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. İlk üretim uçağı 9 Aralık 2022’de China Eastern Airlines’a teslim edilen model, 28 Mayıs 2023’te ticari yolcu seferlerine başladı. Programın toplam sipariş adedi 1000 civarında seyrederken havayollarına teslim edilen uçak sayısının 50 civarında olduğu kaydediliyor.

Ancak motor teslimatı konusunda Çin tarafı beklenen sayıda Leap1 alamaması nedeniyle sipariş veren şirketlere istediği sayıda C919 veremedi.

AVIC’in diğer platformları

Pekin merkezli AVIC’in faaliyet alanı yolcu uçaklarının yanı sıra askeri platformlar ve insansız sistemleri de kapsıyor:

Savaş ve nakliye uçakları: J-10, J-11, J-15, J-16, beşinci nesil J-20 ile FC-31/J-31 savaş uçakları ve Y-20 askeri nakliye uçağı.

İHA ve helikopterler: Wing Loong (Yi Long) insansız hava araçları, insansız helikopterler ve AC332 gibi sivil/genel maksatlı helikopterler.

Özel ve genel maksatlı uçaklar: AG600 amfibi yangın söndürme/kurtarma uçağı ve Y12F genel maksatlı uçak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu