ABD’den Çin yolcu uçaklarına uygulanan motor ambargosu kalktı

Çinli uçak imalatçısı COMAC’in C909 ve C919 serisi için ABD motor ambargosunu kaldırdı. CFMI şirketinin LEAP-1C ile General Electric’in GE CF34 tipi motorları Çinli imalatçının uçaklarında kullanılabilecek. Bu adım iki projenin de geleceği için ciddi bir gelişme olarak adlandırılıyor. ABD geçtiğimiz mayıs ayında gümrük vergilerinin artırılması konusunda atılan adımla birlikte motor ihracatını durdurmuştu.

Reuters’in haberine göre, ABD Ticaret Bakanlığı, Mayıs 2025’te Çin’e yönelik ticari yaptırımlar çerçevesinde, COMAC’a uçak motorları ve diğer havacılık teknolojilerinin ihracatına ilişkin lisansları askıya almıştı. Bu karar, Washington ile Pekin arasındaki artan ekonomik gerilimlerin bir parçasıydı.

Yasak kapsamında yalnızca havacılık değil, aynı zamanda yarı iletkenler ve kimyasal maddeler gibi başka kritik alanlardaki teknolojilerin de Çin’e ihracatı durdurulmuştu.

Ticaret savaşı gökyüzünde

2 Nisan 2025’te ABD’nin birçok ülkeye uyguladığı yüksek gümrük vergileri sonrası Çin ile ticaret savaşı yeni bir boyuta taşınmıştı. Ancak 12 Mayıs’ta taraflar geçici bir ticaret ateşkesi üzerinde anlaşarak gümrük tarifelerini karşılıklı olarak düşürme kararı aldı. ABD, Çin ürünlerine uyguladığı vergileri %145’ten %30’a indirirken; Çin de ABD ürünlerine yönelik tarifeleri %125’ten %10’a çekti.

Taraflar arasında başlatılan 90 günlük müzakere süreci, 9 Temmuz 2025’te sona erecek.

CFM International: Kritik ortaklık devam ediyor

İhracatına yeniden izin verilen motorlar, GE Aerospace ile Fransız Safran’ın ortak girişimi olan CFM International tarafından üretiliyor. LEAP-1C motorları, Çin’in kendi üretimi olan COMAC C919 uçağının kalbinde yer alırken; GE CF34 motorları, daha küçük çaplı C909 uçakları için geliştirildi.

Uzmanlara göre, bu adım ABD-Çin ticaret ilişkilerinde kırılgan ama olumlu bir yumuşamanın işareti olabilir. Ancak müzakerelerin seyrine bağlı olarak gelecekte yeniden benzer kısıtlamalar gündeme gelebilir.

C919: Airbus A320 ve Boeing 737’ye rakip

Dar gövdeli, kısa-orta menzilli yolcu uçağı olan C919, ilk uçuşunu 5 Mayıs 2017 tarihinde yaptı. Yolcu kapasitesi 158 ila 174 arasında değişen uçak, 4.075 – 5.555 km arasındaki menzili ile Boeing 737 MAX ve Airbus A320neo serisine rakip olarak tasarlandı.

Uçakta, Amerikan General Electric ile Fransız Snecma’nın ortak şirketi olan CFMI imalatı LEAP-1C kullanılıyor.

Bugüne kadar toplam 18 adet üretilip teslim edilen uçak için alınan karar imalat süreci için önemli bir mihenk taşı olacak.