ACT uçağının kara kutuları enkazdan çıkartıldı

Geçtiğimiz hafta Hong Kong’a inişte pistten çıkarak parçalanan ACT Havayolları’na ait Boeing 747-400F tipi kargo uçağının kara kutu olarak adlandırıla Uçuş Veri Kayıt (FDR) ile Kokpit Ses Kayıt (CVR) cihazlarına ulaşıldı. Denizden çıkartılan kara kutular, Hong Kong Hava Kazası Araştırma Otoritesi (AAIA) tarafından incelemeye alındı.

Emirates Havayolları adına uçan, Dubai’den kargo yüküne almak üzere Hong Kong’e inen uçak, pist dışına çıkmıştı. Savruluş sırasında Boeing 747-400F tipi uçak havalimanı otoritesinin bölge kontrolünü gerçekleştiren aracına vurmuş, araçta bulunan iki görevli hayatını kaybetmişti.

Boeing 747’deki iki pilot, yükleme uzmanı ve teknisyen, olayı yara almadan atlatmıştı.

FDR ve CVR, kazadan bir gün sonra 20 Ekim’de başlatılan enkaz kurtarma  denizin dibinde aranacağını duyurmuştu. 21 Ekim’de kutuların konumu tespit edildi. Ancak su altındaki zorlu koşullar nedeniyle kurtarma gecikti.

Kara kutulara su sızıntısı

AAIA, 24 Ekim Cuma gecesi enkazın kuyruk bölümünün denizden vinçle kaldırılması sırasında iki kara kutuya ulaşıldığını resmi olarak açıkladı. Kutularda su sızıntısı tespit edildi. Sızıntının sisteme zarar verip vermediği, inceleme sonrasında ortaya çıkacak.

Bir çok yeni nesil uçağın kara kutu sistemleri, derin sularda çok uzun süre zarar görmeden verileri saklayabiliyor.

FDR ve CVR’den oluşan kara kutular, ön inceleme ve veri kurtarma prosedürlerini belirlemek üzere laboratuvara gönderildi.

Konuyla ilgili olarak AAIA sözcüsü:”Kara kutuların kurtarılması önemli bir adım, ancak veri işleme, analiz ve diğer delillerin entegrasyonu zaman alacak” dedi.

Ön raporun kısa süre içinde tamamlanması beklenirken kapsamlı kaza raporunun en erken bir yıl içinde tamamlanması öngörülüyor.

Ne olmuştu

19 Ekim 2025 Pazar gecesi (yerel saatle 20 Ekim Pazartesi sabahı erken saatlerde), Türk hava kargo şirketi ACT Havayolları’na ait TC-ACF tescilli Boeing 747-400F tipi kargo uçağı, Emirates SkyCargo adına EK9788 sefer sayılı uçuşla Dubai’den (Al Maktoum Havalimanı) Hong Kong Uluslararası Havalimanı’na (HKG) iniş sırasında denize savruldu.

Uçak, pistten çıkarak havaalanı devriye aracına çarptı ve kısmen denize sürüklendi. Bu olay, Hong Kong havalimanının 1998’de açıldığından beri yaşadığı en ciddi kazalardan biri olarak kayıtlara geçti.

Kazada, devriye aracındaki iki havaalanı personeli (30 ve 41 yaşlarında) hayatını kaybederken, uçaktaki 4 mürettebat (hepsi Türk vatandaşı) yara almadan kurtuldu. Ekip kendi imkanları ile slide olarak adlandırılan şişme kaydırak sistemini çalıştırarak uçaktan çıkı.

Uçuşun boş kargo seferi olması yani her hangi bir yük bulunmaması, olası bir patlama riskini önledi ve mürettebatın hızlı tahliyesini kolaylaştırdı.

Dubai’den boş geliyordu

Uçak, yerel saatle 03:53’te (UTC 19:53) 07L/25R kuzey pistine iniş yaptı. Hava koşulları açık ve rüzgarlı değildi; pist kuru ve görüş mesafesi mükemmeldi.

İnişten hemen sonra, uçağın pistin yaklaşık 1100’üncü metresinde ani bir sola sapma yaşadığı belirtildi. Bu sapma sırasında uçak, pist kenarındaki servis yolunda devriye gezen bir güvenlik aracına çarptı.

Çarpışma, aracı tamamen parçalarken uçağın burun kısmını ağır hasar gördü. Uçak, havaalanı çevre çitini aşarak denize doğru savruldu ve kısmen suyla temas etti.

Kazanın ardından Hong Kong Profesyonel Havayolu Pilotları Derneği Başkanı Steven Cheung King-lung, benzer olayların dünya çapında nadir olmadığını, ancak bu kazanın şiddetiyle eşleşenlerin az olduğunu belirtti.

Uçağın 1993 yapımı 32 yıllık bir model olması ve ACT Havayolları filosunda 2011’den beri hizmet vermesi de inceleme altında.

ACT’den kaza açıklaması

ACT Havayolları, kazadan hemen sonra bir açıklama yayınlayarak “Uçak, inişini müteakiben henüz belirlenemeyen bir sebeple pistten çıkmış, deniz kenarında durmuş ve kısmen suyla temas ederek hasar almıştır. Mürettebatımızın sağlık durumları iyidir, ancak yer hizmetleri aracındaki iki kişinin kaybı için derin üzüntü duyuyoruz.”

Emirates de uçağın “wet lease” (uçak ve mürettebatla birlikte kiralama) yöntemiyle ACT’den alındığını doğruladı.

Pist uçuşlara açıldı

Kazadan sonra HKG’nin kuzey pisti geçici olarak kapatıldı, bazı seferler iptal edildi veya güney pistine yönlendirildi. Pist onarımları tamamlandı ve hava trafiği normale döndü.

Bu kaza, ACT Havayolları’nın ikinci ölümlü kazası. 2017’de Kırgızistan Bişkek’te şirketin bir B747’si inişte düşmüş, 39 kişi ölmüştü.