Sivil havacılık sektöründe en önemli istatistik rakamlardan biri de yeri inen, uçuş yapmayan yolcu uçağı sayısıdır. Bu rakam ilk kez 2019 yani yaşanan salgın (pandemi) öncesinin aşması dikkat çekici. En büyük neden ise motor sorunları nedeniyle 800 civarında uçağın kullanılamaması.
Cirium tarafından hazırlanan istatistiklere göre, 2019 yılı sonunda yani pandemi başlamasına bir kaç ay kala, dünyadaki tüm havayolu uçak sayısı 26 bin 284 adetti. Bu filonun tam yüzde 10’u yere inmişti. Yani 2 bin 628 uçak.
Uzmanlar bu rakamı normal olarak kabul ediyor. Arada müşteri arayan kiralık yolcu uçakları veya havacılıktaki ufak dalgalanmalar nedeniyle ortalama filonun yüzde 10’u yere inebiliyor.
Salgın sonrasında motor sorunları
Salgının üzerinden neredeyse 5 yıl geçti. Havayolları tarihin en ciddi krizlerinden birini atlattı. Durgunluk yerini daha fazla uçuşa bıraktı. Bu dönemde toplam uçak sayısı da arttı. 2025 sonu rakamlarına göre halen mevcut yolcu uçağı sayısı 29 bin 341 adet. Yere inen uçak sayısı ise 3 bin 814.
Aradaki oran yüzde 13’e çıkmış durumda. Yani yerdeki uçak sayısı 3 bin 814. Aradaki 1.132’lik farkın en önemli nedeni motor sorunları. Pratt&Whitney imalatı PW1100G nedeniyle 800’den fazla uçak yedek parça bekliyor.
United CEO’sun verdiği rakamlar
United Airlines CEO’su Scott Kirby, 21 Ocak’taki bilanço açıklamasında durumu net bir şekilde özetledi:
“Dünya genelinde motor kaynaklı olarak yaklaşık 800 uçak yerde bekliyor. Biz tonlarca yedek motor önceden aldık ancak bu yıl bile bazı uçaklarımız motor nedeniyle yerde kalacak. Motor üreticileri, bakım-onarım (MRO), değiştirme motorları ve yeni uçak teslimatlarının yarattığı toplam ihtiyacı ancak önümüzdeki on yılın bir noktasında karşılayabilecek gibi görünüyor.”
Kirby’ye göre kapasite kısıtının temel nedeni uçak eksikliğinden ziyade motor bulunamaması. Bu durum, havayollarının filolarını tam kapasiteyle kullanmasını engelliyor ve sektördeki toparlanmayı yavaşlatıyor.
Kısacası, filo büyüyor ama motor krizinin gölgesinde gerçek aktif kapasite artışı hâlâ sınırlı seyrediyor.
