İlk kez bu kadar yoğun İnsansız Deniz Araçları’nın (İDA) kullanıldığı savaş olarak tarihe geçen Ukrayna Savaşı’nda bu kez kıyılarımıza ABD merkezli Sierra Nevada Corporation şirketinin ürünü olan AEGIR tipi araç vurdu. Ordu’da kıyıda tespit edilen İDA, Türk Deniz Kuvvetleri Sualtı Savunma (SAS) ekiplerince etkisiz hale getirildi. Sierra Nevada Corporation şirketi, Fatih ve Eren Özmen çiftine ait.
Ordu’nun Ünye ilçesinde kıyıya vuran İDA’da makine arızası meydana geldiği tespit edildi. Kontrolden çıkan araç, Karadeniz’de sürüklenmeye başladı ve sahilden yaklaşık 2 mil açıkta tespit edildi.
Daha sonra Ünye sahilinde karaya vuran araç, askeri ekipler tarafından incelendi. Ardından taşıdığı patlayıcı sistem nedeniyle açığa çekilerek burada kontrollü olarak imha edildi.
300 kg patlayıcı taşıyor
Yaklaşık ağırlığı 2 ton civarında olan İDA sistemi, 300 kg ağırlığında patlayıcı taşıyor.
AEGIR, özellikle yüksek tehditli ve tartışmalı deniz ortamları için tasarlandı. Ukrayna-Rusya savaşı sırasında Rusya’ya karşı test veya operasyonel kullanım amacıyla Karadeniz’e konuşlandırıldığı tahmin ediliyor.
SNC’nin resmi verilerine göre AEGIR ailesi birden fazla varyant içeriyor. Bu modeller, AEGIR-F, AEGIR-W, AEGIR-H olarak adlandırılıyor. Karaya vuran aracın AEGIR-W (long-endurance varyantı) olduğu belirtiliyor.
Ordu Valiliği’nden açılama
Ordu Valiliği’nden İDA hakkında yayınlanan açıklamada, şu bilgilere yer verildi:
“Ünye İlçemizin Yüceler Mahallesi’nde 20.03.2026 Cuma günü saat 16.00 sıralarında kıyıya vuran insansız deniz aracı 21.03.2026 Cumartesi günü (bugün) saat 14.00 sıralarında İstanbul Sualtı Savunma (S.A.S) Grup Komutanlığı ekiplerince yapılan inceleme sonucunda cihazın aktif olduğu ve mühimmat yüklü olduğu değerlendirildiğinden, sahile yaklaşık 4 km uzaklıkta kontrollü bir şekilde patlatılarak imha edilmiştir”
Teknik özellikleri
Boyutları: özelliklerine göre 7,5-10 metre arasında değişiyor.
Hız: Maksimum 25 knot (yaklaşık 46 km/s) civarında.
Menzil: Seyir hızında 900 km’ye kadar (yakıt ve yük konfigürasyonuna göre).
Malzeme: Kompozit ağırlıklı, düşük radar kesit alanlı (stealth özellikli), hafif ve dayanıklı yapı.
İtki/Propülsiyon: Dizel-elektrik hibrit veya elektrikli su jeti/ pervane sistemleri.
Yakıt: Yüksek kapasiteli entegre yakıt tankları.
Yük Kapasitesi (Payload): Modüler – ISR (istihbarat, gözetleme), elektronik harp (EW), taarruz (silahlı varyantlar), otonom ikmal gibi görevler için konteyner tipi modüller.
Kontrol: Tam otonom, uzaktan kumandalı veya hibrit. Gelişmiş otonom navigasyon, sensör füzyonu ve anti-jamming kabiliyetleri.
Temmel Görevler: Deniz gözetleme, istihbarat toplama, elektronik harp, taarruz (kamikaze veya silahlı), lojistik destek. Yüksek hız ve modülerlik ile öne çıkıyor; AUKUS gibi ittifaklarda da pazarlanıyor.
Ukrayna’nın İDA operasyonları
Ukrayna, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın özellikle 2022 sonundan itibaren Karadeniz’de İDA sistemleri ile asimetrik bir deniz harekâtı yürütüyor. Bu operasyonlar, Ukrayna’nın geleneksel donanma eksikliğini telafi etmek amacıyla geliştirilen Magura V5, Sea Baby (ve varyantları gibi yerli platformlarla) gerçekleştiriliyor. Zaman zaman bu olayda olduğu gibi batılı sistemler de görülebiliyor.
Ukrayna, bu sayede Rus Karadeniz Filosu’nu (Black Sea Fleet) büyük ölçüde Sivastopol’dan Novorossiysk’e çekilmeye zorladı, tahıl koridorunu güvence altına aldı ve Rus lojistiğini/deniz üstünlüğünü ciddi şekilde aşındırdı.
Karadeniz’deki Başlıca Operasyonlar ve Saldırılar (Kronolojik Özet)Ukrayna’nın İDA operasyonları 2022 sonbaharından itibaren yoğunlaştı ve 2026’ya kadar devam etti. İşte doğrulanmış veya yaygın kabul gören başlıca olaylar:
29 Ekim 2022 – Sivastopol Limanı Saldırısı
İlk büyük operasyon. 7+ İDA (muhtemelen erken Magura/Sea Baby prototipleri) ve hava dronlarıyla koordineli saldırı. Rus mayın tarama gemisi Ivan Golubets ve fırkateyn Admiral Makarov hasar aldı. Rus filosu için “en büyük saldırı” olarak nitelendirildi; Sivastopol Körfezi’ne giren İDA’lar savunma sistemlerini aştı.
Mayıs 2023 – Ivan Khurs İstihbarat Gemisi Saldırısı
Magura V5’ler kullanıldı. Kırım’ın güneyinde, yüzlerce mil açıkta Rus istihbarat gemisi Ivan Khurs hasar aldı. Ukrayna İDA’larının uzun menzil kabiliyetini gösterdi.
2023 Sonu – Kerç Köprüsü ve Lojistik Hedefleri
Sea Baby ve Magura’lar Kerç Köprüsü’ne (Kırım-Rusya bağlantısı) ve limanlara saldırdı. Köprüye sualtı üsleri hedef alındı, Rus lojistiği bozuldu.
Kasım 2023 – Chornomorske Üssü
İki Rus çıkarma gemisi (Akula ve Serna sınıfı) batırıldı. İkincil üslerin bile güvensiz olduğunu gösterdi.
Şubat 2024 – Ivanovets ve Tsezar Kunikov Batırılması
Magura V5 swarm saldırılarıyla Rus füze korveti Ivanovets ve büyük çıkarma gemisi Tsezar Kunikov batırıldı. Tarihte İDA’ların ilk kez savaş gemisi batırdığı olaylar olarak kaydedildi. Toplamda 8+ Rus savaş gemisi batırıldı, 6+ hasar aldı (500 milyon $+’dan fazla zarar).
2024-2025 – Genişletilmiş Operasyonlar
Mangust sınıfı hızlı devriye botu batırıldı (Chornomorske).
Helikopter vuran İDA
Rus helikopterleri (Mi-8) ve uçakları (Su-30) İDA’lardan fırlatılan füzelerle düşürüldü. Bu bir ilk oldu.
Kerç Körfezi’nde makineli tüfekli Sea Baby’ler kullanıldı.
Rus filosu Sivastopol’dan tamamen çekildi; Novorossiysk ana üs oldu.
2025 Sonu – Gölge Filo Tankerlerine Saldırılar
Sea Baby’ler Rus “gölge filosu” tankerlerini vurdu (Kairos, Virat, Dashan vb.). Novorossiysk’e petrol taşıyan gemiler hedef alındı; ambargo bypass’ını engelleme amacı taşıyordu. Saldırılar Karadeniz’den Akdeniz’e yayıldı.
Aralık 2025 – Sub Sea Baby ile Denizaltı Saldırısı
Novorossiysk limanında demirli Improved Kilo sınıfı Rus denizaltısı (Kalibr füzeli) sualtı İDA ile vuruldu. Tarihte ilk sualtı İDA denizaltı saldırısı; liman iskeleleri de hasar aldı.
2026 Başları – Devam Eden Operasyonlar
Novorossiysk ve Kırım hedeflerine yoğun drone saldırıları. Rus filosunun büyük kısmı hâlâ Karadeniz’de kısıtlı hareket ediyor.
