Bir Patriot bataryası tüm füzelerini sahte bir hedefe harcar mı?
Şimşek’ten Süper Şimşek’e geçiş, Türkiye’nin “hedef uçak”tan “hava savunma aldatma ve EH platformu”na doğru yaptığı dönüşümü gösteriyor.
TUSAŞ’ın açıkladığı kabiliyetler arasında ED, EH, aktif/pasif RKA artırma, güdümlü füze aldatıcısı, sürü görevleri v.b. bulunuyor. ABD yapımı ADM-160 MALD-J, İngiliz SPEAR-EW ve İsrail ITALD/ATALD gibi sistemler muadilleridir.
Öncelikle, “karıştırma” ile “aldatma” farklı kavramlardır.
Karıştırmada amaç radarın işini zorlaştırmaktır: radarın alıcısına güçlü veya uygun biçimde şekillendirilmiş radyo frekansı gönderilerek gerçek hedefi tespit ve takip etme kabiliyeti düşürülüyor.
Aldatmada ise daha farklı: radarın gördüğü sinyal yok edilmiyor; radarın gerçek bir hedef sandığı sahte bir hedef oluşturuluyor.
Peki bunu nasıl yapıyor?
En basit haliyle üzerinde ED sistemi, Sayısal Radyo Frekans Hafızası (DRFM) destekli aktif EH sistemleri ve belki de Luneburg merceği’nin (bilmiyoruz) bulunduğunu düşünün.
Süper Şimşek radar sinyalini dinler ve sayısallaştırır.
Sinyalin özelliklerini çözer, yeniden oluşturur ve geri gönderir.
Veya radarın çalışmasını zorlaştırmak için bozar.
En önemlisi sürü halinde olduğu takdirde çok sayıda elektromanyetik problem yaratır.
Örneğin, radarın gönderdiği sinyali bir zaman farkı ile geri gönderirse radar daha uzaktaymış gibi algılayabilir.
Sinyalin faz ve frekans özellikleri değiştirilerek hedefin hızını değiştirebilir.
Hatta, zaman gecikmesi ile doppler kayması ekleyerek bir hayalet filo illüzyonu yaratabilir.
İşte tam da bu kabiliyete ilişkin bir sosyal medyada iddialar gördüm.
Hatta animasyonlar bile üretilmiş.
İddia: “Patriot sisteminde radar ekranında birşey yokken bir anda onlarca F-16 belirir. Sistem mecburen tüm füzelerini ateşler. Halbuki süper şimşek aldatmıştır!”
Bu anlatı olarak çekici gelse de sahadaki angajman mantığı bu kadar basit değildir!
Modern sistemler mesafe, hız, yön, hedef hareketinin sürekliliği, farklı kaynaklardan gelen bilgiler ve tehdit değerlendirmesiyle sahte izleri ayıklamaya çalışır.
Süper Şimşek’in görevi bataryayı tamamen kandırıp tüm füzeleri harcatmak değildir!
Radarın gördüğünün ne anlama geldiğine karar verme sürecini bozar.
Yani, iki kritik görev icra eder.
Düşman radarını hedefleri doğrulamak için çalışmaya zorlar ve yerini belli ettirir.
Ve, radarın işlem kapasitesini meşgul eder, gerçek hedeflerin takip kalitesini düşürür, karar süresini uzatır, savunmayı önleyici kullanmaya zorlar!
“Niye süpersonik değil?” diyenler bile var!
Süpersonik hız yakıt tüketimini arttırır, menzili düşürür.
Maliyeti arttırır; IR iz, yüksek ses problemleri oluşur.
Ağırlık artışı uçağın taşıyacağı Süper Şimşek sayısını düşürür.
Zaten muharip uçakların çoğu görevlerinin büyük bölümünü sesaltı hızlarda yapar.
Yani, her kararın bir amacı ve tasarıma yansıması vardır.
“Stand-in EW” mantığı ile önemli bir kazanımdır.
