F-15’ler düşürülüyor, yerinde KAAN olsaydı?
İran ve Yemen’de F-15 platformlarının hedef alındığı ve düşürüldüğü haberlerini duyduk, duyuyoruz. “4ncü veya 4.5 nesil uçaklar için bu durum normal, KAAN gibi 5nci nesil platformlar için zor” değerlendirmelerine hayretle bakıyorum.
F-15, çift motoru ve yüksek taşıma kapasitesiyle askeri havacılık tarihinin en başarılı “ağır bombardıman ve hava hakimiyeti” platformlarından birisidir.
Platformu eşsiz kılan şey, en uzun menzilli görevlerde harici istasyonlarda ~10.5 ton mühimmat taşıyabilmesi ve bu şekliyle Mach 2.5 hız ulaşabilmesidir (KAAN’ın 6 ton!)
Bu da “kamyon” gibi kullanmasının temel sebebidir.
Normal şartlarda pahalı bir 5nci nesil muharip uçağı, sıradan bir kara hedefini vurmak veya alçak/orta irtifada devriye (CAS) atmak için riske atmak istenmez.
F-15, diğer platformlardan radikal doktrin farkıyla ayrışır.
F-35; düşük RKA ve gelişmiş sensör füzyonu ile adeta “cerrahi işlem yapar”.
F-22 tamamen yüksek irtifa hava hakimiyetine odaklanmıştır.
KAAN’ın F-35 ve F-22 görevlerini tek platformda toplamasını bekliyoruz.
Rafale ve Typhoon ise BVR mühimmatlarıyla tehdit zarfına girmemeye çalışır.
F-15 ise farklıdır; sahaya vurulan “ağır balyozdur.”
Peki, X-47B’yi uçak gemisine yıllar önce indiren ABD neden farklı çözüme gitmedi?
Yani, neden İHA’lara devredemedi?
“Hava Kuvvetleri Lobisi” ile açıklamak basite indirgemek olur:
👉 1 adet F-15EX kapasitesi = ~10 adet İHA (ANKA-3 kapasitesi 1.2 ton)
👉 1 adet F-15EX uçurma maliyeti < ~10 adet İHA işletme maliyeti (Gelişmiş aviyonikler, jet motoru, düşük görünürlük teknolojileri v.b. nedeniyle yüksek!)
Ayrıca, CAS desteği vermek veya hareketli hedefleri vurmak, yüksek düzeyde durum farkındalığı ve anlık karar alma gerektirir.
Yoğun EH ve veri bağı karıştırmaları halen sorun!
Bir yanda EH aşmak için İHA’ya otonom yetki vermeye çalışırken, diğer yanda insani kontrolü şart koşarak bir komuta-kontrol ikilemine saplanılmakta.
YZ için hukuki ve doktrinel sorunlar halen masada!
Peki, F-15 neden vuruluyor?
F-15, IR arayıcı başlıklı füzeler ve termal kameralarla izleyen hava savunma sistemleri için devasa bir “sıcak hedef”tir.
Yemen ve İran’da kullanılan sistemlere bakın, EO kameralarla pasif takip yapıyorlar.
Hiçbir radyo sinyali yaymıyor; dolayısıyla uçağın öz savunma sistemi uyarı veremiyor.
Üstelik, yakın mesafeden (<10 km) fırlatılan bir füze, Mach 2+ hıza ulaştığında uçağa ulaşması 8 sn’yi geçmez.
Sistemleri bulmak = iğneyle kuyu kazmak
Peki, KAAN F-15 gibi kullanılmalı mıdır?
Aynı operasyonel koşullara sahip her uçak, KAAN dahil, benzer risklerle karşılaşır.
KAAN’dan beklentimiz de bu çerçevede şekillenmeli.
Başarı, “KAAN’ı kimse düşüremez” demek değildir.
KAAN’ın işbirlikçi muharip uçaklarla, insansız sistemlerle, EH ve istihbarat unsurlarıyla birlikte daha az riskle daha büyük harekât etkisi yaratmasıdır.
Sonuçta, 5nci nesil uçak, doğru harekât düzeninin yerine geçmez; o düzenin etkinliğini artırır!
