Dünyanın tek sivil F-4 Phantom’u 7 yıl aradan sonra yeniden uçtu

Havacılık tarihinin efsane uçaklarındandan F-4 Phantom II’nin dünyadaki tek sivil örneği, yedi yıllık bir bakım ve yenileme sürecinin ardından yeniden havalandı. ABD merkezli Collings Vakfı’na ait ve Vietnam Savaşı Uçuş Müzesi tarafından işletilen N749CF tescilli uçak, Ellington Havaalanı’ndan kalkış yaparak Kuzey Amerika’daki türünün tek uçan örneği unvanını yeniden kazandı.

1965 model

Uçak, 1965 yılında McDonnell Douglas tarafından ABD Hava Kuvvetleri için F-4D Phantom II olarak 65-0749 seri numarasıyla üretildi. Vietnam Savaşı’nda aktif görev aldıktan sonra 1990’larda Davis-Monthan’daki AMARC deposuna konuldu.

Collings Vakfı, uçağı 1997’de satın aldı. Restorasyon başladı. Bugün uçak, 66-7680 seri numaralı F-4D’nin işaretlerini taşıyor. Bu uçak, efsanevi pilot Albay (sonradan Tuğgeneral) Robin Olds tarafından 2 Ocak 1967’deki Operation Bolo (Bolo Operasyonu) sırasında uçurulmuştu.

Bolo Operasyonu, Vietnam Savaşı’nın en başarılı hava tuzaklarından biriydi.

Olds’un komutasındaki F-4’ler, F-105 bombardıman uçaklarını taklit ederek Kuzey Vietnam MiG-21’lerini tuzağa düşürmüş ve 12 dakikalık bir çarpışmada 7 MiG’i düşürmüştü. Uçağın bu tarihi boyaması, Vietnam gazilerine saygı duruşu niteliğinde.

Binlerce saat süren restorasyon

Uçağın uçuşa elverişli hale getirilmesi için binlerce saatlik gönüllü çalışma harcandı. Yenileme kapsamında:

• Sıfır saat (zero-time) motorların takılması,
• Fırlatma koltuklarının temin edilip monte edilmesi,
• Kokpit aviyonik sistemlerinin modernizasyonu,
• Hidrolik sistemlerin komple elden geçirilmesi,
• Sayısız yapısal inceleme, onarım ve testler tamamlandı.

Uçak, sivil olarak ilk uçuşunu Ağustos 1999’da gerçekleştirdi. Yüksek işletme maliyetleri nedeniyle nadiren uçurulsa da hava gösterilerinde büyük ilgi gördü. 16 Kasım 2011’de büyük bir bakım için yere indirilmişti.

8 Haziran 2026 test uçuşu

Yeniden uçuş, eski Amerikan Hava Kuvvetleri F-4 pilotu Harry “D-Day” Daye tarafından gerçekleştirildi. Daye’nin Phantom’da 2.500’den fazla uçuş saati bulunuyor. Bu uçuş kariyerinin yaklaşık bin saatini eğitmen olarak tamamladı.

Arka koltukta ise Vietnam Savaşı Uçuş Müzesi gönüllülerinden ve restorasyon liderlerinden Jerod Flohr yer aldı. Yaklaşık 40 dakikalık sortide iki touch-and-go ve bir tam iniş yapıldı. Böylelikle pilotun uçakla yeniden hakimiyet kazanmasını hem de restorasyon kalitesinin doğrulanmasını sağladı.

Gönüllü ekiplerin yıllarca süren özverili çalışmaları sayesinde uçak, şimdi 2026 hava gösteri sezonunda FIGHTERJETS INC. ile birlikte izleyicilerle buluşmaya hazırlanıyor. Solo gösterilerin yanı sıra F-4, MiG-17 gibi uçaklarla birlikte kol uçuşu gerçekleştirilecek.

Havacılık tarihinin ikon uçaklarından

F-4 Phantom II, Soğuk Savaş’ın ve Vietnam’ın simgelerinden biri. Mach 2+ hızı, çok rollü kabiliyetiyle “Rhino” lakabını alan bu efsane, ABD Hava, Deniz ve Deniz Piyadeleri’nde on binlerce sorti uçtu. Collings Vakfı ve Vietnam War Flight Museum’un çabaları sayesinde yeni nesiller, bu tarihi uçağın gök gürültüsünü canlı deneyimleme şansı bulacak.

Halen uçak, aralarında Türk Hava Kuvvetleri, Yunanistan ve İran tarafından kullanılıyor.