ABD askeri havacılık ve savunma sanayiinde peş peşe yaşanan üç kritik gelişme, Pentagon’un lojistik zafiyetlerinden gelecek savaş konseptlerine kadar pek çok başlığı yeniden gündeme taşıdı. GAO raporu F-35 programındaki 31 milyar dolarlık yedek parça envanterinde devasa takip açıklarını ortaya koyarken, Hava Kuvvetleri C-17 ve C-130 filolarını paletize seyir füzeleriyle taarruz platformuna dönüştürmeye hazırlanıyor. Diğer yandan Meksika’ya 1,075 milyar dolarlık UH-60M Black Hawk satışı için onay çıktı.
Pentagon’un en maliyetli silah sistemi olan F-35’in sürdürülebilirlik sorunları resmi raporlarla bir kez daha belgelenirken, ABD Hava Kuvvetleri’nin yüksek yoğunluklu çatışmalara yönelik “kitlesel ateş gücü” (mass fires) stratejisi ve bölgesel müttefiklere yönelik askeri satış paketleri dikkat çekiyor.
F-35’te 31 milyar dolarlık envanterde büyük takip boşluğu
ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO) tarafından 9 Kasım 2026’da yayımlanan GAO-27-108713 numaralı rapor, F-35 Joint Strike Fighter programının yedek parça yönetimindeki derin krizi gözler önüne serdi. Rapora göre program, dünya genelinde 700’den fazla devlet ve yüklenici tesisinde tutulan yaklaşık 26 milyon parça ve 31 milyar dolar değerindeki envanteri güvenilir biçimde takip edemiyor.
- Kayıtdışı Parçalar: Mart 2026 itibarıyla bakım veya onarım sürecindeki yaklaşık 17 bin parçanın resmi envanter sistemine (ELMS) işlenmediği tespit edildi. Bu parçaların değeri 1,3 milyar dolar olarak hesaplanırken, nakliye ve diğer giderlerle birlikte tutarın 2,5 milyar dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.
- Kayıp Envanter: GAO’nun 2023 raporunda işaret ettiği 85 milyon doların üzerindeki 1 milyondan fazla kayıp parçanın akıbeti hâlâ bilinmiyor.
- Sorunun Kaynağı: Lockheed Martin ve Pratt & Whitney sistemleriyle yeterli entegrasyonun sağlanamaması, seri/stok numarası eksiklikleri ve yetersiz fiziksel sayım prosedürleri krizin temelini oluşturuyor. 2020’den bu yana envanter sayımları için en az 17 milyon dolar harcanmasına rağmen güvenilir sonuç alınamadığı vurgulanıyor.
Ortak parça havuzu kullanan F-35 programındaki bu lojistik zafiyet, yalnızca ABD kuvvetlerini değil, projedeki tüm uluslararası kullanıcı ülkelerin harbe hazırlık oranlarını doğrudan etkiliyor.
C-17 ve C-130’lar “kitlesel ateş” platformuna dönüşüyor
Air Mobility Command (AMC) Komutanı Korgeneral Daniel Tulley ve Hava Kuvvetleri yetkilileri, Airlift/Tanker Association konferansında C-17 Globemaster III ve C-130 Hercules filolarının Family of Affordable Mass Munitions (FAMM) programı kapsamında paletize seyir füzeleriyle donatılacağını açıkladı. “Dragon Cart” olarak da adlandırılan bu kabiliyetin 2027 yılında operasyonel hale gelmesi planlanıyor.
- Nasıl Çalışıyor? Rapid Dragon deneylerinden evrilen konseptte, standart hava indirme paletlerine yerleştirilen konteynerler kargo rampasından bırakılıyor. Paraşüt açıldıktan sonra füzeler motorlarını ateşleyerek hedefe yöneliyor. Uçaklarda kalıcı bir yapısal modifikasyon gerektirmeyen bu yöntem, nakliye uçaklarını anında taarruz platformuna çeviriyor.
- Maliyet ve Envanter Hedefi: JASSM gibi füzelerin yaklaşık onda biri maliyetle (200-450 bin dolar bandında) üretilen 250-500 mil menzilli FAMM füzeleri için Anduril, CoAspire ve Zone 5 ile çerçeve anlaşmaları imzalandı.
- Bütçe: Hava Kuvvetleri beş yıllık planda yaklaşık 28 bin füze için 12,6 milyar dolar harcamayı öngörürken, 2027 mali yılı için ilk etapta 1.000 füze adına 355 milyon dolar talep ediyor.
Yetkililer, özellikle Çin gibi büyük ölçekli çatışma senaryolarında düşman hava savunma sistemlerini doyurmak (saturation) amacıyla bu “kitlesel ateş” kabiliyetinin hayati rol oynayacağını ifade ediyor.
Meksika’ya 1,075 milyar dolarlık UH-60M Black Hawk paketi
ABD Dışişleri Bakanlığı, 6 Kasım 2026’da Meksika’ya yönelik 11 adet UH-60M Black Hawk helikopteri ve ilgili ekipmanları kapsayan 1,075 milyar dolar değerindeki Yabancı Askeri Satış (FMS) talebini onayladı.
Ana yükleniciliğini Lockheed Martin bünyesindeki Sikorsky’nin üstleneceği pakette öne çıkan kalemler şunlar:
- 27 adet T700-GE-701D motor,
- EAGLE-M+429 navigasyon sistemleri ve AN/ARC-231A telsizler,
- MX-10D elektro-optik/kızılötesi sensörler ve M-134 makineli tüfekler,
- Balistik koruma, vinç sistemleri, gece görüş ekipmanları ve kapsamlı lojistik destek.
Mevcut UH-60L filosunu modernize etmeyi ve özellikle narkotikle mücadele operasyonlarındaki hava taşıma kapasitesini artırmayı hedefleyen Meksika için Kongre bildirimi yapılmış durumda. Nihai sözleşme müzakerelerinin ardından uygulama aşamasında 15 ABD personelinin Meksika’da uzun süreli görev yapması öngörülüyor.
