Almanya ve Fransa’nın 2017’den bu yana üzerinde çalıştığı, toplam büyüklüğü 100 milyar Euro olan FCAS (Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi) çalışmaları durduruldu.
Alman iş dünyası gazetesi Handelsblatt’ın 8 Haziran 2026 tarihli haberine göre, Almanya, FCAS programının ortak insanlı savaş uçağı bileşenini resmen sona erdirdi. Şansölye Friedrich Merz, Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a iki ülkenin ortak bir altıncı nesil uçak üretmeyeceğini bildirdi. Gelişmeler, programın üçüncü üyesi İspanya tarafından dikkatle izleniyor.
Merz, kararı 6 Haziran 2026’da Karadağ’da düzenlenen AB Batı Balkanlar Zirvesi’nin oturum aralarında duyurdu. İnsanlı Yeni Nesil Savaş Uçağı (NGF), uçakları, insansız hava araçlarını ve uyduları birbirine bağlayan dijital bir savaş bulutuyla birlikte FCAS’ın operasyonel çekirdeğini oluşturmayı amaçlıyordu.
Projede hedef, Fransız Rafale ve Almanya’nın Eurofighter savaş uçaklarının yerini alacak yeni bir uçak tasarımıydı. Ancak ilk günlerden bu yana Almanya ve Fransa arasında ciddi bir fikir ayrılığı yaşanıyordu.
Fransa, kendi stratejik caydırıcılığı için yeni nesil uçağın, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine uyumlu tasarlanmasını şart koşmuştu.
Almanya: “6. nesil uçak ihtiyacı görmüyoruz”
Buna karşın farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanan Almanya Başbakanı Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin, Berlin için mantıklı olup olmadığını açıkça sorgulayarak, Almanya’nın bu özelliklere ihtiyacı olmadığını net şekilde ifade etti.
Fransız Dassault firmasının kendi üretimi olan Rafale uçağını, yeni nesil teknolojilerle tek başına geliştirmeye odaklanacağı; Airbus’ın Gripen savaş uçaklarını üreten İsveçli savunma sanayisi şirketi Saab ile ortaklığa gidebileceği ya da İngiltere, Japonya ve İtalya’nın yürüttüğü rakip savaş uçağı projesine (GCAP) dahil olabileceği belirtiliyor.
Almanya ve Fransa, FCAS’ın diğer ana ayağını oluşturan “sistemler sistemi” olarak adlandırılan muharebe bulut mimarisini birlikte geliştirmeye devam edecek. Bu unsurun sorumluluklarının paylaşımı, şu anda 17 Temmuz 2026’da yapılması beklenen bir sonraki Fransa-Almanya bakanlar kurulunda görüşülecek.
Almanya yeni yolunu açıklayacak
Almanya’nın 10 Haziran 2026’da resmen kabine tarafından kabul edilecek ve Berlin Uluslararası Havacılık Fuarı’nda (ILA Berlin) sunulacak olan yeni ulusal havacılık stratejisi, Airbus’ın gelecekteki Alman savaş uçağı programlarında eş lider olması gerektiğini öngörüyor.
İspanya’nın rahatsızlığı
Programın üçüncü ortağı olan İspanya, Berlin-Paris anlaşmazlığının çözümsüz kalmasından giderek daha fazla rahatsız oluyordu. Madrid, Indra liderliğindeki Siagen programının yanı sıra gelecekteki ulusal savaş uçağı sistemi üzerine Airbus-Indra ortak çalışması için fon onaylayarak pozisyonunu zaten güvence altına almıştı.
Mayıs 2024’te gözlemci üye olarak katılan Belçika ise daha da ileri gitti: Merz’in Şubat ayındaki açıklamalarının ardından Savunma Bakanı Theo Francken “SCAF öldü” dedi ve Brüksel daha sonra 11 adet daha F-35A siparişi verme planlarını açıkladı.
İki jet, iki program
Dassault artık Fransa’nın altıncı nesil savaş uçağını bağımsız olarak geliştirecek. Fransa’nın güncellenmiş Askeri Programlama Yasası kapsamında Rafale F5 standardı için ayrılan 4 milyar avronun üzerindeki fonlarla finanse edilecek.
Airbus, Alman programına liderlik edecek ve İspanya’nın da katılması bekleniyor. Airbus ayrıca, Berlin’in önemli ölçüde daha işbirlikçi bir sanayi ortağı olarak gördüğü İsveçli Saab ile de görüşmeler yaptı. Her iki programın da 2040’ların başlarında uçak üretmesi bekleniyor.
Bu karar, paralel olarak yürütülen Ana Kara Muharebe Sistemi (MGCS) tank programı üzerindeki baskıyı artırıyor. Paris daha önce, ortak savaş uçağı programının çökmesinin MGCS işbirliğini gözden geçirmeye yol açabileceğini belirtmişti, ancak henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
