Orta Doğu’da savaşın gölgesinde uçan pilotlar, güvenlik gerekçesiyle uçuşu reddettiklerinde kovulma veya maaş kesintisiyle tehdit ediliyor. Uluslararası Havayolu Pilotları Dernekleri Federasyonu (IFALPA) Başkanı Ron Hay, bölgedeki pilotların “derin bir misilleme korkusu” yaşadığını ve risklere karşı yalnız bırakıldıklarını açıkladı.
Ron Hay, Lübnan’dan Hindistan’a kadar uzanan geniş bir coğrafyadaki pilotların “yaygın” endişeler taşıdığını belirtti. Pilotlar, hava sahalarının füze veya insansız hava aracı (İHA) saldırıları nedeniyle çok kısa sürede uyarı yapılmadan kapatılabildiği öngörülemez koşullarda uçmayı reddetmeleri durumunda yaptırımlarla karşılaşmaktan çekiniyor.
Konuyla ilgili Reuters’a verdiği ilk röportajda Hay, “Arka planda ciddi bir misilleme korkusu var” dedi.
Hay’in bu açıklamaları, Salı günü duyurulan iki haftalık ateşkesin devam eden saldırılar nedeniyle tehlikeye girdiği bir dönemde, bazı Orta Doğulu taşıyıcıların uçuşları yeniden başlatmaya devam ettiği bir süreçte geldi.
Aynı zamanda Delta Air Lines’ta kaptan pilot olan Hay, bazı pilotların işten çıkarılma endişesi taşıdığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bazıları için durum, ‘İşini kaybetmeyebilirsin ama yöneticiler sana: Uçuşa gitmezsen paranı da alamazsın’ diyebilir şeklinde.”
Söz konusu havayolu şirketlerinin isimlerini vermekten kaçınan Hay, bu durumun pilotların konuşmaya teşvik edildiği pozitif bir güvenlik kültürünün nasıl yönetilmemesi gerektiğine dair somut bir örnek olduğunu vurguladı. Hay, “Bu kültür Orta Doğu bölgesinde uzun zamandır eksikti ve bu çatışmayla birlikte durum daha da kötüleşti” sözlerini kullandı.
Körfez’deki pilotlar konuşmaya dahi çekiniyor
Merkezi Montreal’de bulunan IFALPA’nın internet sitesine göre federasyonun Bahreyn, Mısır, İsrail, Kuveyt ve Lübnan’da üye dernekleri bulunuyor. Ancak, sendikalaşmanın olmadığı Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar’daki büyük Körfez taşıyıcılarından herhangi bir üye dernek listede yer almıyor.
Orta Doğulu taşıyıcılar ise güvenliğe öncelik verdiklerini savunuyor. BAE ve Katar’a gidiş-dönüş uçuşlar, düzenleyici kurumlarla belirlenen özel hava koridorları üzerinden gerçekleştiriliyor.
Reuters, mevcut ortamda uçmanın ne kadar rahat hissettirdiğini sormak amacıyla Körfez’de görev yapan ondan fazla pilotla iletişime geçmeye çalıştı fakat pilotların tamamı isminin gizli kalması şartıyla bile konuşmayı reddetti veya soruları yanıtsız bıraktı.
Orta Doğu’daki güvenlik kaygısı
Ateşkesin duyurulmasının ardından Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), Avrupalı havayolu şirketlerinin BAE ve Katar da dahil olmak üzere birçok Körfez ülkesinin hava sahasında operasyon yapma yasağını 24 Nisan’a kadar uzattı. Buna rağmen Dubai ve Doha merkezli taşıyıcılar ve Hint havayolu şirketleri bu bölgelere uçmaya devam ediyor.
Orta Doğu’da görev yapan havacıların endişeleri, IFALPA’nın bu hafta havayolu şirketlerine “güvenlik konusunda pilotlara müzakere edilemez bir söz hakkı verilmesi” gerektiğini hatırlatan bir rapor yayımlamasına neden oldu.
Hay, “Bölgede derin bir endişe var ve bu raporun hazırlanmasının nedenlerinden biri de buydu” diye konuştu.
“Evi ile havalimanı arasındaki yol bombalandı”
Hay, bölgeye uçan pilotların riskler konusunda yeterli rehberlik sağlanmamasından yakındığını ve bu durumun bir İHA saldırısı nedeniyle havalimanının aniden kapanması durumunda plan yapmayı zorlaştırdığını belirtti.
Mart ayı sonlarında, IFALPA’nın Hintli üye pilotları, Air India’nın çatışmalardan etkilenen Körfez bölgesine operasyonlarını sürdürmesini “ciddi bir endişe kaynağı” olarak nitelendirdi. Pilot grubu, bir mektupla ülkenin sivil havacılık otoritesini, merkezi bir “risk değerlendirmesi yapılana” kadar operasyonları askıya almaya çağırdı.
Konuya yakın bir kaynağın aktardığına göre, Air India uçuşların güvenli olup olmadığını günlük olarak izleyen risk danışmanlarıyla çalışıyor. Hindistan sivil havacılık otoritesi ise yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.
Pilotlar bu durumdan sadece havada etkilenmiyor. Hay, kısa süre önce Beyrut’taki üyelerinden gelen bir talebe dikkat çekerek zorlukların uçak indikten sonra da bitmediğini söyledi:
“Havalimanı ile evleri arasındaki yollar tamamen bombalanmıştı. Eve nasıl gideceklerini bile bilmiyorlardı.”
