Alp AKBOSTANCI
İran’da yeni kurulan havayollarının sayısı gerçekten şaşırtıcı. Bunlardan biri de Soroush Air. 2025 yılında kurulan şirketin şu anda aktif filosunda yalnızca iki uçak bulunuyor: Yaklaşık 36 yaşındaki bir Airbus A310 ve 39 yaşındaki bu Airbus A300. Ortalama filo yaşı neredeyse 38 yıl.
Bu fotoğrafı, İstanbul Havalimanı 35R pistine son yaklaşmada çektim. EP-HNS tescilli Airbus A300B4-600 iniş için alçalıyor…
Uçağın oldukça ilginç bir geçmişi var. 1987’de üretim hattından çıkmış. İlk durağı Alman Lufthansa Havayolları. D-AIAL tescili ile 2009’a kadar görev yapmış. Sonrasında Ekim 2010’da durağı İranlı Mahan Air. Ardından da Mayıs 2026’da son durağı olan Soroush Air’e gitmiş.
İran sivil havacılığı yıllardır ağır uluslararası yaptırımlar altında faaliyet gösteriyor. Yeni uçak satın almak, üreticilerden doğrudan yedek parça temin etmek ve bakım desteği almak oldukça zor. Buna rağmen ülkenin havacılık sektörü bir şekilde yaşamaya devam ediyor.
Yedek parçaların üçüncü ülkeler, aracı şirketler, ikinci el parça piyasası ve yerel bakım kabiliyetleri sayesinde temin edildiği uzun zamandır konuşulan bir konu. Bunun ne kadarının resmi, ne kadarının yasal olmayan ticaret kanallarından geçtiğini ise dışarıdan kesin olarak bilmek mümkün değil.
Havacılık meraklıları için bir müze gibi
İran semalarında hala dünyanın başka yerlerinde çoktan emekliye ayrılmış Airbus A300’ler, A310’lar, Fokker 100’ler ve hatta klasik Boeing 747’ler görmek mümkün. Havacılık meraklıları için adeta yaşayan bir havacılık müzesi gibi…
Spotter açısından ise İran tam anlamıyla bir hazine. Avrupa Birliği hava sahasında birçok İran havayolu çeşitli kısıtlamalar nedeniyle düzenli uçuş gerçekleştiremezken, İstanbul’da her gün farklı İran şirketlerini görmek mümkün oluyor. Buna Rus havayollarını da eklediğinizde, İstanbul Avrupa’daki spotterların en çok imrendiği noktalardan biri hâline geliyor.
Planespotting söz konusu olduğunda, “Avrupa bizi kıskanıyor” söylemi pek de haksız sayılmaz. Avrupa’daki birçok spotterın ancak fotoğraflarda görebildiği klasik İran ve Rus uçakları, İstanbul semalarında hala “vızır vızır” uçuyor.
