Son günlerde Türkiye’nin gündemi, kuzeyden gelen İHA’lar. Bu sefer Rus yapımı Orlan-10 tipi İHA sistemi, Kocaeli’nin İzmit ilçesine bağlı Çubuklubala Mahallesi’nde bulundu. Kuyruğunda ve kanadında kızıl yıldız yer alan İHA, keşif amaçlı taktik görevde kullanılıyor.
Bölgedeki vatandaşların bulduğu sonrasında ihbar ile Jandarma’nın yönlendirildiği alanda Orlan-10 tipi İHA incelenmek üzere askeri uzmanlara teslim edildi.
Enkazda kuyruk kısmında kırmızı yıldız sembolü ve “16333” seri numarası dikkat çekti. Bu tür işaretler, Rus Hava Kuvvetleri’ne ait hava araçlarında kullanılıyor. Ancak forsun nizami olmaması da uzmanları gözünden kaçmadı.
Gümüşhane’de bulunmuştu
Bu olay, Türkiye’de daha önce yaşanan benzer vakaları akıllara getirdi. 2022’de Gümüşhane’de bir Orlan-10 enkazı bulunmuştu.
Son dönemde Karadeniz hava sahasında tespit edilen kimliği belirsiz İHA’larla bağlantılı olup olmadığı da araştırılıyor.
Orlan-10, silah taşımayan keşif platformu olduğu için patlayıcı riski taşımıyor, ancak istihbarat toplama kabiliyetine sahip.
Muhtemel olarak Orlan-10’un elektronik harp etkisiyle seyrüsefer sistemlerinin bozularak hava sahamıza girdiği tahmin ediliyor. Bu tür durumlarda bazen ülkeler karşı tarafın hava savunma sistemlerini test amaçlı da İHA’ları gönderebiliyor.
Orlan-10, otonom 600 km menzilli
Orlan-10, Rusya’nın en yaygın kullanılan taktik İHA’sı. 2010’dan beri envanterde. Binlercesi Rus kuvvetleri tarafından kullanılıyor. Kompozit gövde sayesinde radar izi düşük.
-
Boyutlar:
- Kanat açıklığı: 3.1 metre
- Gövde uzunluğu: 1.8-2.0 metre
- Azami kalkış ağırlığı: 14-18 kg (versiyona göre)
-
Performans:
- Azami hız: 150 km/s
- Seyir hızı: 90-110 km/s
- Uçuş süresi: 10-16 saat
- Azami irtifa: 5.000 metre
- Menzil: Kontrol istasyonundan 120-140 km (otonom modda 600 km’ye kadar)
- Güç Sistemi: Benzinli içten yanmalı motor (A-95 yakıt, dört zamanlı pistonlu motor)
- Fırlatma ve İniş: Katapultla fırlatma, paraşütle iniş (kara veya su üstü)
- Yük Kapasitesi: 5-6 kg (değiştirilebilir modüller)
- Optik/termal kamera (gündüz-gece keşif)
- Elektronik istihbarat (ELINT/COMINT)
- Jammer (elektronik taarruz)
- Lazer işaretleyici (son versiyonlarda)
-
Diğer Özellikler:
- Grup halinde kullanım: 2-3 İHA birlikte görev yapar (keşif + EW + relay)
- Otomatik pilot ve manuel kontrol modu
- Çalışma sıcaklığı: -30°C ila +40°C
- Bazı versiyonlarda küçük mühimmat taşıma (Ukrayna’da gözlemlendi)
Orlan-10, düşük maliyetli ve modüler yapısıyla Rusya’nın artillery spotter’ı olarak kritik rol oynuyor. Ukrayna savaşında yüzlercesi kaybedildi, ancak üretim hızlandı.
Bu olay, Karadeniz hava sahasındaki İHA aktivitelerini bir kez daha gündeme getirdi. Yetkililerin incelemesiyle daha fazla detay ortaya çıkacak. Savunma sanayii açısından, benzer tehditlere karşı yerli İHA tespit ve karşı tedbir sistemlerinin önemi artıyor.
Ankara yakınlarına gelen İHA ilgili MSB açıklaması
Ankara yakınlarında vurularak düşürülen İHA sistemi ile ilgili olarak Milli Savunma Bakanlığı, dün şu açıklamayı yapmıştı:
“15 Aralık 2025 tarihinde, Karadeniz yönünden hava sahamıza yaklaşan bir İHA tespit edilmesi üzerine, ilgili tüm birimlerimizce yürürlükteki mevzuat ve standart operasyonel prosedürler çerçevesinde tespit, teşhis ve takip süreci derhal başlatılmıştır.
Süreç; söz konusu İHA’nın irtifa, sürat ve boyut olarak tespitinin güçlüğü ve düşük radar kesit alanına sahip olması nedeniyle tek bir sensör verisine dayanmaksızın radar, elektro-optik, elektronik harp ve erken ihbar sistemlerinden elde edilen çoklu verilerin karşılıklı doğrulaması esas alınarak yürütülmüştür.
Yapılan değerlendirmeler neticesinde, hava sahası emniyetinin muhafazası ile vatandaşlarımızın can ve mal güvenliğinin korunması amacıyla, kontrolden çıktığı anlaşılan İHA, F-16 uçaklarımız tarafından takip edilmiş, prosedürlerin tamamlanmasını müteakip en uygun yerde kontrollü bir müdahaleyle düşürülmüştür.
Hava sahasına ilişkin alınan tüm kararlar, sivil hava trafiği dâhil olmak üzere hava sahası emniyetinin korunması, yerleşim alanlarına yönelik risklerin önlenmesi ve elde edilen verilerin bütüncül değerlendirilmesi esaslarına dayalı olarak, yüksek hassasiyetle verilmektedir.
Bu kapsamda uygulanan yöntem, yerleşim alanlarına yönelik riskleri bertaraf eden, sivil havacılık faaliyetlerinin emniyetini de önceleyen en ihtiyatlı ve güvenli yaklaşım olarak icra edilmiştir. Havada vurularak imha edilen İHA’nın, çok küçük parçalara ayrılarak geniş bir alana dağıldığı değerlendirilmektedir.
Bu durum sahada tek parça veya bütünlük arz eden enkaz tespitini zorlaştırmaktadır. Bu çerçevede, arama-tarama ve teknik inceleme faaliyetleri ilgili birimlerce titizlikle sürdürülmekte olup, doğrulama süreçleri tamamlanmadan olay hakkında yapılan spekülatif değerlendirme ve dezenformasyon içerikli iddialara itibar edilmemesi önem arz etmektedir.
Hava sahamızın kontrolü; radar, erken ihbar, elektronik harp ve önleme unsurlarını kapsayan, katmanlı ve entegre bir mimariyle 7 gün 24 saat esasına göre sağlanmaktadır. Hava savunma sistemlerinden beklenen; hava sahasına giren unsurların tespiti, teşhisi, takibi ve imhasıdır.
Bahse konu İHA ile ilgili süreç başarıyla yönetilmiş ve sonuçlandırılmıştır. Hava savunma sistemimizin zaafiyet içinde olduğu yönündeki iddialar da gerçeği yansıtmamaktadır.
Elde edilen tecrübeler ışığında tespit, teşhis ve reaksiyon süreçleri düzenli olarak gözden geçirilmekte, operasyonel prosedürler ve teknik kabiliyetler sürekli olarak geliştirilmektedir.
Tüm bunlara ilave olarak; Ukrayna-Rusya arasında devam eden savaş dolayısıyla Karadeniz’in güvenliğine yönelik bu tür olumsuzluklar konusunda her iki tarafın da daha dikkatli olmaları hususunda muhataplarımız ikaz edilmiştir.”
