TÜBİTAK SAGE’den Ramazan Bayramı müjdesi: SOM-J’nin geliştirme süreci tamamlandı
Ramazan Bayramı’nın coşku dolu günlerinde Türkiye savunma sanayii tarihine önemli bir başarı daha ekledi. TÜBİTAK SAGE Genel Müdürü Kemal Topalömer, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla, ülkemizin en yetenekli seyir füzelerinden biri olan SOM-J’nin (Stand-Off Munition-J) geliştirme sürecini başarıyla tamamladıklarını duyurdu.
Topalömer, şu ifadeleri kullandı:
“Ramazan Bayramı’nın coşkusunu milletçe idrak ettiğimiz bu anlamlı günde #TÜBİTAKSAGE olarak ülkemizde bugüne kadar geliştirilen en yetenekli seyir füzelerinden biri olan SOM-J’nin geliştirme sürecini başarıyla tamamladığımızı duyurmaktan büyük bir gurur ve memnuniyet duyuyorum.
Oyun değiştirici nitelikteki bu stratejik kabiliyetin, aziz milletimize ve kahraman ordumuza hayırlı olmasını temenni ediyorum.
#MilliTeknolojiHamlesi yolculuğunda daha nice ilklere imza atmak ve ülkemizin savunma teknolojilerindeki gücünü ileri taşımak için gece gündüz çalışmaya, geliştirmeye, üretmeye ve başarmaya devam edeceğiz.”
SOM füzesi’nin önemi
SOM-J, TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen ve Roketsan ile iş birliği içinde üretilen SOM Ailesi’nin özel bir versiyonu. SOM ailesinin (SOM-A, B1, B2 gibi varyantların) daha kompakt ve hafif bir türevi olan SOM-J, özellikle zorlu hava savunma sistemlerine karşı etkili olacak şekilde tasarlandı.
Başlıca özellikleri
Düşük radar izi (stealth özelliği) sayesinde radarlardan kaçınma kabiliyeti
Deniz seviyesine çok yakın uçuş (sea-skimming) yeteneği – bu sayede düşman radarlarının tespitini zorlaştırır
Kızılötesi görüntüleme arayıcı (IIR seeker) ile yüksek hassasiyetli terminal vuruş
Atış sonrası kontrol edilebilme ve veri bağı (datalink) sayesinde rota güncelleme imkanı
Yaklaşık 185+ km menzil (platforma göre değişebilir)
F-16, KAAN (TF-X) gibi platformların yanı sıra AKINCI gibi insansız hava araçları gibi platformlardan atılabiliyor
Başlangıçta F-35 iç silah yuvalarına uyumlu olarak geliştirilen SOM-J, Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasının ardından F-16 ve yerli platformlara odaklanarak yoluna devam etti.
Geliştirme ve test süreci
SOM-J’nin ilk test atışı Mart 2025’te F-16’dan su üstü hedefe karşı başarıyla gerçekleştirilmişti. Ekim 2025’te ise canlı harp başlığıyla yapılan son atış testinde füze, zorlayıcı manevralar ve alçak irtifa uçuşu sergileyerek hedefi tam isabetle vurdu.
Bu testler, füzenin savunma sistemlerinden kaçınma ve su üstü hedeflere karşı etkinliğini kanıtladı.
Ağırlığı 540 kg
Uzunluğu 3 metre 90 cm olan seyir füzesinin ağırlığı 540 kilogram civarında. Taşıdığı harp başlığı 140 kilogram olan füzede yük ile yüksek patlayıcılı / parçacıklı / zırh delici tip kombinasyonlarına sahip.
Arayıcı başlığı IIR (Kızılötesi Görüntüleme Arayıcı) olan SOM-J’nin güdüm ve navigasyonunda INS (ataletsel sistem), GPS (KKS), Yeryüzü Referanslı Navigasyon (TRN / YRNS), Görüntü referanslı sistem (GRNS), OHA (otomatik hedef algılama) kullanılıyor.
Menzili 185 km
Özellikle yoğun bir şekilde korunan kara ve deniz hedeflerine karşı kullanılması planlanan füzeler 185 kilometre menzilli. Bu menzil içerisinde çok alçaktan radara yakalanmadan uçan SOM-J, yeryüzü şekillerini izleyerek kendini saklayabilen bir seyrüsefer sistemi ile hedefine yüksek bir isabet oranıyla ulaşmakta.
Toplam 500 kg ağırlığa sahip SOM-J, taşıdığı yüksek çözünürlükteki görüntüleyici kızılötesi arayıcı başlığı ile hassas hedefleme sağlayarak atışın ardından havadan ihbar kontrol uçaklarının koordinesi ile hedef değişikliği yapılmasına izin vermekte.
Aynı şekilde uçuş sırasında hedefe vuruş açısı ve yaklaşma irtifası gibi değişiklikler de gerçekleştirilebilmekte.
İlk atış Mart 2025’te yapılmıştı
SOM-J’nin ilk atış testi, 21 Mart 2025’te yapıldı. F-16’dan atılan füze hedefini 12’den vurmuştu. Test atışı sırasında savunma ve radar radarı kaçırma amacıyla çok düşük irtifa uçuşu (sea-skimming) ve karmaşık manevralar test edilmişti.
