A400M’ler ilk defa orman yangını ile mücadele görevinde uçtu
Fransa’nın güneybatısındaki Gironde bölgesinde (Bordeaux yakınları) etkili olan büyük orman yangınlarında, Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri’ne ait bir Airbus A400M Atlas nakliye uçağı, 25 Temmuz 2026 tarihinde ilk kez operasyonel yangın söndürme görevine çıktı.
Uçak, Airbus’ın geliştirdiği modüler Roll-on/Roll-off (Ro-Ro) yangın söndürme kitiyle donatılarak yaklaşık 20 bin litre (yaklaşık 20-22 ton) yangın geciktirici (retardant) sıvı bıraktı.
Yapılan operasyon, A400M’in gerçek bir orman yangınında ilk kez bu şekilde kullanıldığı anı işaret ediyor.
Yangınlar, 22 Temmuz civarında başlayıp hızla yayılarak on binlerce hektar alanı etkilemiş, yüz binlerce kişinin tahliyesine ve yoğun acil müdahale seferberliğine yol açmıştı. A400M, Cazaux hava üssünden havalanarak Sécurité Civile (Sivil Güvenlik) rehberliği altında düşük irtifada uçuş gerçekleştirip retardant hattı oluşturdu.
Uçak alevlerin doğrudan üzerine değil, ilerleyen cephelerin önüne koruma hatları döşemek için kullanıldı. A400M bölgede yoğun olarak görev yapan CL-415 ve Dash 8 uçaklarına destek verdi.
Hızlı Dönüşüm Sağlayan Modüler Kit
Airbus, A400M’in kargo bölümüne kalıcı yapısal değişiklik gerektirmeden takılıp çıkarılabilen modüler bir Ro-Ro yangın söndürme kiti geliştirdi. Standart bir nakliye uçağı, bu kit sayesinde birkaç saat içinde yangın söndürme platformuna dönüştürülebiliyor.
Kargo bölümüne yerleştirilen tanklar 20 ton su veya geciktirici sıvı alabiliyor ve karadaki standart pompalarla 10 dakikadan kısa sürede doldurulabiliyor. Sıvı, arka kargo rampasından yerçekimi kuvvetiyle (gravity drop) serbest bırakılıyor.
Yenilenen prototip kitte boşaltım süresi yüzde 30 hızlandırıldı. Testlerde 20 bin litre retardant atılarak yerde 400 metreden uzun koruma hatları oluşturuldu. Operasyonel kullanımda da benzer şekilde uzun hatlar yaratıldığı bildirildi. Uçak, 45 metre civarı irtifada yaklaşık 230 km/s hızla uçarak 10 saniyeden kısa sürede yükünü bırakabiliyor.
2022’den bu yana test ediliyor
Sistem 2022’den beri test ediliyor. İlk denemeler İspanya’da yapılmış, ardından Nîmes-Garons Havaalanı’nda (Fransa) bağımsız test kuruluşu CEREN (Entente-Valabre Test ve Araştırma Merkezi) gözetiminde gerçekçi simülasyonlar gerçekleştirilmişti.
Nisan 2025’te tamamlanan testlerde uçak, 30 metrenin altındaki son derece düşük irtifalarda uçarak “cup grid” testleriyle sıvı dağılımı ve konsantrasyonu ölçüldü. A400M’in toprak ve kısa pistlere inip kalkabilmesi ile düşük hızlardaki yüksek manevra kabiliyeti, bu rol için önemli avantajlar sağladı.
Sistem, gece operasyonlarına da uygun potansiyel sunuyor ve yangın bölgelerine daha yakın pistlerden operasyon imkânı veriyor. Ancak kit henüz hava kuvvetlerinin günlük operasyonel envanterine standart bir görev kiti olarak seri üretilip tam dağıtılmadı; şu an prototip düzeyinde ve deneysel kullanımda.
Fransa İçişleri ve Silahlı Kuvvetler bakanlıkları ile Airbus arasında imzalanan anlaşma çerçevesinde hızlı bir şekilde hazırlanan sistem, Başbakan Sébastien Lecornu’nun talimatıyla operasyona alındı. Yetkililer, A400M’in mevcut yangın söndürme filosunun yerini almasını değil, özellikle büyük ölçekli yangınlarda ek kapasite sağlamasını amaçladıklarını vurguluyor.
Gerçekleştirilen ilk operasyon, iklim değişikliğiyle artan orman yangınları karşısında çok amaçlı askeri nakliye uçaklarının sivil koruma rollerinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
Airbus ve Fransız yetkilileri, testlerin başarılı geçtiğini ve sistemin ilerleyen dönemde daha geniş kullanıma açılabileceğini belirtiyor. A400M’in bu yeni yeteneği, Avrupa’da benzer platformların yangınla mücadelede daha aktif rol almasının önünü açabilir.
