IATA’dan sektöre bir iyi bir kötü haber
Uluslararası Havayolu Taşıyıcıları Birliği (IATA), sektöre bir iyi bir de kötü haber verdi. 2025’in beklenende daha iyi geçtiği ve kârlılık toplamda 39,5 milyar dolar olarak gerçekleşirken havayolları 2026’da daha çok kazanacak. Kötü haber ise büyüme için sektörün beklenen sayıda uçak verememesi ve parça konusunda yaşanan sıkıntılar.
İsviçre’nin Cenevre kentinde düzenlenen yıllık medya toplantısında IATA, havacılık sektörünün adeta röntgenini çekerek sektörel rakamları paylaştı. 2026’da kârlılık devam ederek havayolu şirketlerinin cirolarının yüzde 3,9’u oranında para kazanacak. 2025’te tolam 39,5 milyar dolarlık kâr, 2026’da 41 milyar dolara ulaşacak.
Yolcu başına elde edilen kâr oranı, 2025’te 7,90 dolar olarak gerçekleşecek. Bu açıdan rekor yıl 2023’tü. Yolcu başına elde edilen kâr. 8,50 dolar olarak gerçekleşmişti.
Rakamsal beklentiler
Operasyonel kâr: 67 milyar dolarlık operasyonel kâr 2026’da 72,6 milyar dolara çıkacak.
Sektör ciro: 2026’da yüzde 4,5 artışla 1.053 trilyon dolara yükselecek.
Yük faktörü: 2026 için beklenen rakamlar yüzde 83,8 oranında.
Yolcu rakamı: Yüzde 4,4 artış ile 5,2 milyar yolcu taşınması 2026’da bekleniyor.
Kargo: Yüde 2,4 artış ile 71,6 milyar tona çıkması bekleniyor.
Kötü haber uçak ve yedek parça
Havacılık sektörü toparlanırken en büyük sorunlardan biri de imalatçıların yeterli sayıda uçak teslim edememesi. IATA rakamlarına göre, 2018-2025 sonuna kadar 5 bin 340 adet uçak teslim edilemedi.
Bu sıkıntılarla birlikte bir çok havayolu ki aralarında Türk Hava Yolları, Pegasus da var, yüksek sayıda uçak siparişleri açıklanıyor. Bugün teslim edilmeyen yani “back log” olarak adlandırılan oran geçmiş 10 yılda yüzde 40 iken bugün yüzde 70’e vurmuş durumda.
Toplam sipariş verilen uçak sayısı 17 bin. Artan yaş ve yüksek maliyet nedeniyle yere inen uçak sayısı da 5 bin. Havayollarnını filolarındaki uçak yaş ortalaması 15,1 olarak gerçekleşti.
Tedarik zincirinde sorunların maliyeti 11 milyar dolar
İmalatçıların ve özellikle de motor üreticilerinin yaşadığı sorunlar nedeniyle zamanında gelemeyen yedek parçalar havayollarını sıkıntıya soktu. 2025 için çıkan fatura tam 11 milyar dolar.
Bu konuda IATA, yan sanayi konusunda geliştirme istiyor. Tedarik zincileri konusunda da uzun vadeli bakış gerektiğine dikkat çekior. Bir başka önemli konu da bakım yapılan parçaların ömrü ve kapasitenin artırılması.
