Türk Havacılık ve Uzay Sanayi (TUSAŞ) tarafından tasarlanan jet motorlu eğitim uçağı HÜRJET’in ilk resmi ihracatı için İspanya ile imzalar atıldı. Toplam 30 adet uçak için yapılan anlaşmada, HÜRJET, F-5’lerin yerini alacak. Teslimat 2028’de 21 uçak ile başlayacak.

Airbus öncülüğünde İspanyol şirketlerden oluşan bir konsorsiyum, İspanya Hava ve Uzay Kuvvetleri’nin yeni Entegre Muharebe Eğitim Sistemi (ITS-C) adıyla proje gerçekleştirilecek. Uçaklar İspanya’da SAETA II olarak adlandırılacak. İspanya açısından yüzde 60 oranında ulusal sanayi katılımı hedefleniyor.

Airbus’ın Madrid’in Getafe ilçesindeki tesislerinde gerçekleşen imza törenine TUSAŞ ve Airbus yetkilileri ile Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ve İspanya Savunma Bakanlığı Devlet Sekreteri Maria Amparo Valcarce Garcia, Türkiye’nin Madrid Büyükelçisi Nüket Küçükel Ezberci ve her iki ülkeden üst düzey askeri yetkililer katıldı.

Anlaşmaya, Görgün, İspanya Savunma Bakanlığı Silahlanma ve Malzeme Genel Müdürü Amiral Aniceto Rosique, Airbus Savunma ve Uzay Şirketi Air Power Sorumlusu Jean Brice Dumont, Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı Gökhan Uçar ve TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu imza attı.

Program Kapsamı

ITS-C, İspanyol savaş pilotlarının ileri eğitim sürecinin tamamını kapsıyor. Bu kapsamda:

Uçaklara yeni nesil avionik ve görev ekipmanlarının entegrasyonu

Talavera la Real Hava Üssü’ndeki Savaş ve Taarruz Okulu Eğitim Merkezi’nin baştan tasarımı

İndra işbirliğiyle geliştirilen son teknoloji simülatörler

Uçak ve sentetik eğitim sistemlerinin bakım ve lojistik desteği

İki Aşamalı Zaman Çizelgesi

1. Aşama (2028’den itibaren): İlk 21 uçak teslimatı. Bunlardan biri Airbus tarafından prototip olarak kullanılacak. Yer tabanlı eğitim sistemi 2029-2030 akademik yılında devreye girecek.

2. Aşama (2031-2035): Kalan 9 uçakla birlikte tüm filonun İspanya standartlarına (SAETA II) dönüştürülmesi ve simülatörlerin güncellenmesi.

Hangi İspanyol şirketler görev alacak

İspanyol sanayii, uçakların bakım, güncelleme ve gelecekteki evrimini bağımsız olarak yönetecek. Anahtar teknolojilerde şu İspanyol firmaları görev alacak:

• GMV — Ataletsel/GPS ve görev bilgisayarı
• Sener — DataLink
• Aertec — Uzaktan arayüz birimi
• Grupo Oesía — Ses yönetimi
• Orbital — VMDR görev kaydedici
• İndra — Dost-Düşman Tanıma (IFF) sistemi

Savunma Sanayi Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, yapılan anlaşma ile şunları söyledi:

“TUSAŞ’la birlikte yaptığımız bu Airbus ortaklığıyla gerçekleşecek olan özellikle savaş uçaklarının pilotlarını eğitmek üzere kullanılacak bu HÜRJET platformunun bir kısmı Türkiye’de üretilip İspanya’ya teslim edilecek. Bir kısmı İspanya’da üretilecek ve İspanya’da üretilecek ve Türkiye’de üretilecek kısımlar için İspanya’daki yerel üreticilerin de katkı sağlayacağı bir model üzerine hem Türkiye’nin hem İspanya’nın her bakımdan razı olduğu gerçek bir müttefiklik işbirliği ve anlaşmasına örnek teşkil edilecek bir program oluşmuş oldu.

Bu programla birlikte tabii biz sadece İspanya’nın ve Türkiye’nin bir başarısı ve ortaya koyduğu bir irade olmanın ötesinde NATO müttefikleri açısından da örnek teşkil edilecek bir işbirliği olmasını, diğer ülkelere, üçüncü ülkelere de pazarlanabilecek ve yeni nesil ürünlerin birlikte geliştirebilecek olması açısından da anlamlı buluyoruz.”

TUSAŞ Genel Müdürü Dr. Mehmet Demiroğlu, anlaşma ile ilgili olarak şunları söyledi:

“Bugün, Türkiye’nin ilk jet eğitim uçağı HÜRJET’i İspanya’ya ihracatına yönelik iş birliğini resmiyete kavuşturduğumuz imza töreninde önemli bir ana tanıklık ettik.

Bu stratejik anlaşma; savunma ve havacılık alanında Türkiye ile İspanya arasındaki iş birliğini daha da güçlendirirken, Türk mühendisliğinin gücünü Avrupa’ya taşıyan tarihi bir adım oldu.

Ülkemizin yerli ve millî savunma sanayii vizyonunu uluslararası arenada daha da ileriye taşıyacak bu anlaşmanın hayırlı olmasını diliyorum”

Airbus Defence and Space İspanya Başkanı Marta Nogueira, konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu ulusal program sayesinde İspanya üç stratejik hedefe ulaşıyor: kritik alanlarda teknoloji transferi, derinlemesine endüstriyel geri dönüş ve her şeyden önemlisi, sistemin idamesi ve gelecekteki gelişimi için stratejik egemenlik ve bağımsızlık.”

İspanya Savunma Bakanlığı Devlet Sekreteri Amparo Valcarce ise şunları vurguladı:

“Bu proje sanayimizi harekete geçiriyor, bilgi, istihdam ve fırsat yaratıyor. Karmaşık sistemleri tasarlayıp entegre edebilme kapasitemizi göstererek stratejik özerkliğimizi güçlendiriyor.”

Program, İspanya’nın savunma sanayiinde yerli katılımı en yüksek projelerden biri olarak öne çıkıyor. HÜRJET’in İspanya’ya girişi, Türk havacılık sanayiinin Avrupa’daki önemli bir referansı niteliğinde.

HÜRJET’i uçuracak milli yazılıma ihracat kapısı da açıldı

Jet eğitim uçağı HÜRJET’te devreye alınacak Görev Planlama Sistemi, uçakla beraber İspanya’ya ihraç edilecek.

HAVELSAN tarafından geliştirilen Görev Planlama Sistemi (FSGP), 2003 yılından bu yana sürdürülen geliştirme faaliyetleri ve 2007 yılından itibaren aktif kullanım tecrübesiyle, Türk Hava Kuvvetleri’nin kritik operasyonel ihtiyaçlarına yönelik milli ve güvenilir bir çözüm sunuyor.

FSGP, görev planlama, görev değerlendirme ve görev sonrası değerlendirme süreçlerinde sağladığı zengin kabiliyetlerle kendini sahada kanıtladı, Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki uçak platformları ve mühimmatlar için entegre bir çözüm haline geldi.

FSGP, halihazırda Türk Hava Kuvvetleri için ana görev planlama platformu olarak kullanılıyor, farklı platform ve görev ihtiyaçlarını tek bir çatı altında karşılayabilme yeteneğiyle öne çıkıyor.

Yeni nesil platformlara entegrasyon çalışmaları kapsamında HÜRJET için FSGP sisteminin yakın zamanda devreye alınması planlanıyor. Milli Muharip Uçak KAAN için ise entegrasyon faaliyetleri başarıyla sürdürülüyor. FSGP’nin gelecek dönemde bu platformların tamamını yerli ve milli imkanlarla desteklemesi hedefleniyor.