ABD ve Türkiye, F-16 savaş uçakları konusundaki görüşmeleri yeniden başlattı. Konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynak Al-Monitor’a verdiği demeçte, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında New York’ta bu hafta gerçekleşmesi beklenen bir toplantı öncesinde bu gelişmeyi aktardı.
ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı mevcut yaptırımlara ve Ankara’nın olası F-35 alımına ek olarak, Türkiye’nin F-16 filosunun modernizasyonu da her iki başkentin gündemine geri döndü.
Türkiye 2021’de talep etmişti
F-35 programından çıkarılmasının ardından, Ekim 2021’de Ankara, 40 adet yeni F-16 Block 70 savaş uçağı ve mevcut filosundaki 79 uçak için modernizasyon kiti satın alma talebinde bulundu.
Mühimmat ve diğer teçhizatı da içeren önerilen paketin değeri başlangıçta yaklaşık 23 milyar dolar olarak belirlendi. Washington, 2024 yılında bu satışı onayladı.
Fakat aynı yılın ilerleyen aylarında Türkiye, paketi küçülttü ve 79 adet F-16 modernizasyon kiti satın alma planlarını rafa kaldırdı.
Talep 40 yeni Block 70 F-16
Bunun yerine, mevcut F-16’larının bir kısmını yurt içinde modernize etmeye karar verdi. ÖZGÜR 2 modernizasyonu ile mevcut F-16’ların modernizasyonu gündeme almıştı. Halen Türk Hava Kuvvetleri, 40 adet F-16 Block 70 talebini sürdürüyor.
Ancak Lockheed Martin tesislerindeki gecikmeler, uçağın teslimat tarihlerini ileri atıyor. Bu dönemde gündemde olan konu, ÖZGÜR 2 ile Türk Hava Kuvvetleri F-16’larını Block 70 Viper standartlarına yükseltebilmek.
ÖZGÜR 2 Projesi ile ilgili imza, 2023 yılında IDEF Fuarı’nda atılmıştı. Savunma Sanayi Başkanlığı tarafından Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın modernizasyon ihtiyacını karşılamak amacıyla başlatılan ve TUSAŞ’ın ana yükleniciliğinde yürütülecek olan F-16 Blok-30 ÖZGÜR-2 ve F-16 Blok 40/50 ÖZGÜR-2 projeleri için düğmeye basılmıştı.
ÖZGÜR 2 için imzalar 2023’te atıldı
2023’te gelişmeler hakkında bilgi veren Savunma Sanayi Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, şunları söylemişti:
“F-16 Blok-30 ÖZGÜR-2 Projesi kapsamında, mühimmatlar, minyatür bombalar ve ASELPOD’un Harici Yük Sertifikasyonu, Özgür Uçağına AESA Burun Radarı entegrasyonu, FEWS ve Gökdoğan Entegrasyonu Projesi Sözleşmesi kapsamında modernize edilecek F-16 Blok 30 ÖZGÜR Uçaklarına T Link, IFF BSC, RNE ve 9681 V/UHF hava telsizi ekipmanları Bozdoğan ve HGK-82 mühimmatlarının entegrasyonu gerçekleştirilecek.
F-16 BLOK-40/50 ÖZGÜR-2 Projesi kapsamında ise F-16 Blok 40/50 prototip uçaklarına, ÖZGÜR Süiti ve AESA radarı, FEWS, T Link, IFF BSC, RNE, ASELPOD, 9681 V/UHF hava telsizi ile SOM, HGK, KGK, LGK, Gökdoğan ve Bozdoğan başta olmak üzere milli ekipman/mühimmatların entegrasyonu, F-16 Blok 40/50 prototip uçakları üzerinde yapısal iyileştirme mühendislik faaliyetleri gerçekleştirilecek. F-16 Blok-30 ÖZGÜR-2 Projesi kapsamındaki teslimatların 2025-2027’de, F-16 BLOK-40/50 ÖZGÜR-2 Projesi kapsamındaki teslimatların ise 2028-2030’da tamamlanmasının hedefleniyor.
S-400 hava savunma sistemi
Fidan, cumartesi günü NTV’ye verdiği demeçte, “Yaptırımlar ‘bizim için bir engel’ ve bunların kaldırılması için çalışıyoruz. Tüm bunları tetikleyen S-400 meselesinin nasıl çözüleceğine dair bazı yaratıcı fikirler de var,” dedi ama ayrıntılara girmedi.
BM toplantısı, Temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO zirvesi sırasında Trump ile Erdoğan arasında gerçekleşen ve büyük ölçüde silah satışlarına odaklanan görüşmenin ardından geliyor.
2020 yılında Türkiye, Rus yapımı S-400 füze savunma sistemini satın alması nedeniyle “Yaptırımlar Yoluyla Amerika’nın Düşmanlarına Karşı Mücadele Yasası” (CAATSA) kapsamında yaptırım uygulanan ilk NATO üyesi oldu.
Ayrıca, yaklaşık 1,4 milyar dolar ödediği altı adet F-35 uçağını teslim alması da engellendi.
Bu yasa, Rusya, İran ve Kuzey Kore ile yapılan işlemleri caydırmak amacıyla 2017 yılında Kongre’de ezici çoğunlukla kabul edilmişti.
F-35 programından çıkarılmasının ardından, Ekim 2021’de Ankara, 40 adet yeni F-16 Block 70 savaş uçağı ve mevcut filosundaki 79 uçak için modernizasyon kiti satın alma talebinde bulundu.
Mühimmat ve diğer teçhizatı da içeren önerilen paketin değeri başlangıçta yaklaşık 23 milyar dolar olarak belirlendi. Washington, 2024 yılında bu satışı onayladı.
Fakat aynı yılın ilerleyen aylarında Türkiye, paketi küçülttü ve 79 adet F-16 modernizasyon kiti satın alma planlarını rafa kaldırdı.
Bunun yerine, mevcut F-16’larının bir kısmını yurt içinde modernize etmeye karar verdi.
Bu arada, 40 adet yeni F-16’nın satışı konusunda Ankara ile Washington arasında yürütülen görüşmeler tıkanmış durumda.
Trump’ın 2025’te ikinci dönemine başlamasının ardından Ankara, ABD yönetimini CAATSA yaptırımlarını kaldırmaya ikna etmeye çalıştı.
Bu arada, 40 adet yeni F-16’nın satışı konusunda Ankara ile Washington arasında yürütülen görüşmeler tıkanmış durumda.
