Embraer E2 filosunda GPS arızası… Uçaklar yere indi
Brezilyalı üretici Embraer’in E190-E2 ve E195-E2 uçaklarında, Honeywell Primus Epic 2 aviyonik paketindeki GPS sinyal alımı/işleme hatası nedeniyle 22 Eylül 2026’da dünya çapında operasyon durdu.
Yapılan açıklamada arızanın uçuş emniyetini doğrudan tehdit etmediği ancak uçak yerde enerji alırken GPS kilitlenmesi gerçekleştiğini, bu nedenle de sefere verilemediğine dikkat çekildi.
Embraer ve Honeywell ortak kriz masası ile kullanıcılara çözüm sunarken kalıcı yazılı ve donanım çözümü henüz olmadığı açıklandı.
Ne oldu
Hata, uçak yerde açıldığında GNSS alıcısının sinyalı kaybetmesi şeklinde ortaya çıkıyor. Sistem reseti geçici olarak GPS’i geri getiriyor. Kısa süre sonra aynı arıza tekrarlanabiliyor. Havada olan uçaklar gideceği noktaya sorunsuz indi.
Sorun, FMS, harita, sentetik görüş, TAWS ve ADS-B Out’a konum veren çift GNSS zincirinde ortaya çıkıyor. GPS yoksa birçok havalimanında zorunlu olan PBN/RNAV/RNP prosedürleri uygulanamıyor. Uçak AOG (Aircraft on Ground) statüsüne düşüyor.
Etki alanı
Dünyada yaklaşık 24 havayolunda 200’den fazla aktif E2 var; tamamı aynı Honeywell aviyonikle donatılı. İlk dalgada yaklaşık 100 uçak seferden çekildi veya geciktirildi.
Azul Linhas Aéreas (Brezilya): Krizin merkezi. Filoda ~47–50 E195-E2 var. 22 Eylül saat 17.30 civarında yerdeki 43 uçak uçuşa verilmedi; havada yalnızca 2 uçak kaldı. Kaynaklara göre 70’ten fazla uçuş iptal, 15 binden fazla yolcu etkilendi. Congonhas, Brasília, Confins ve Viracopos’ta kuyruklar oluştu. Aynı gece Flightradar24 verisine göre uçuşlar kademeli yeniden başladı.
Diğer işleticiler: Porter Airlines (Kanada, en büyük E2 filosu ~52 uçak), KLM Cityhopper (~25), Mexicana de Aviación (~20), Binter Canarias, Helvetic Airways, Luxair ve Virgin Australia’da da benzer kilitlenmeler ve iptaller raporlandı. LATAM ve GOL E2 siparişi verdi ama henüz işletmiyor.
Resmi tutum
Embraer: “Programı etkiler, uçuş emniyetini etkilemez. Filoda GPS dengesizliği durumunda kullanılacak yedek seyrüsefer sistemleri ve prosedürler var.”
Honeywell: Küresel GPS alım sorununu inceliyor, kök neden henüz açıklanmadı. Teknik bültende reset “geçici çözüm” olarak geçiyor; arızanın reset sonrası tekrar edebileceği yazılı. Neden bu kadar büyük?
E2 kısa-orta hatlarda yüksek frekanslı operasyon yapıyor. Azul gibi tek model yoğun filolarda bir aviyonik hatası tüm iç hat omurgasını durduruyor. Kalıcı yama çıkana kadar her yer açılışında aynı risk duruyor; havayolları ya reset-tekrar dene döngüsüne girecek ya da E2’yi programdan düşürecek.
