“Uçan azınlık” gökyüzünü ne kadar kirletiyor?

Bugün yazımızda sizlere Havacılığın toplam küresel ısınmadaki %4 lük Karbondioksit  etkisini ne anlama geldiğini detaylandırmak istedim.

Dünya nüfusunun yaklaşık %80’i hayatı boyunca hiç uçağa binmemiştir. Daha da şaşırtıcı olanı; Satılan bilet istatistikleri dünya nüfusunun sadece %1’lik “sık uçan” (frequent flyer) kesimidir.

Havayolu kirliliğinin aslında dünya nüfusunun küçük bir kısmı tarafından oluşturulduğunu, ancak etkisinin tüm dünyayı kapsadığını gösteriyor.

Uçak yolculuklarınızı bir kez daha gözden geçirin derim.

Dünyamızı kirleten sadece Karbondioksit gazı değildir. Uçak motorları yüksek ısı ile çalıştığı için kirletici faktörler çok fazla.

 

Boeing 777 gökyüzünü ne kadar kirletiyor?

Örnek olarak Boeing 777 uçağı ile 10 saatlik bir uçuşu ele alalım:

Boeing 777 uçağına bindiniz İstanbul-Singapur tatiliniz için keyifli bir yolculuk yaparken evrenin yaşadıklarını kısaca aktarmak isterim.

1- Boeing 777-300ER, seyir esnasında ortalama olarak saatte 7.500 ile 8.000 kg arasında JetA1 yakıtı harcar.

10 Saatlik Toplam: Yaklaşık 75-80 ton (yaklaşık 95.000 – 100.000 litre) jet A1 yakıtı tüketilir.

2. Karbondioksit (CO2)) Salınımı Havacılıkta yakılan her 1 kg jet yakıtı, atmosfere yaklaşık 3,16 kg CO2 bırakır.

Toplam Salınım: 80 ton yakıt üzerinden hesaplandığında, tek bir uçuşta yaklaşık 250 ton CO2 atmosfere salınır.

(CO₂e; Carbon dioxide equivalents (CO2 gazını yüksek ısı ile irtifada 2 kat çarpanla kirleticiliği arttırır. )

CO₂e Yüksek irtifa etkilerini de eklersek (NOx, contrail vs.): Genelde 1.5 – 2 kat etki durumu oluşur.  Bu durumda bu değer 400 ton CO₂e’ye yükselmektedir.

Yolcu Başına: 400 yolcu kapasitesi tam doluysa, yolcu başına düşen pay yaklaşık 625 kg CO2

 

3. Diğer Kirleticiler ve Etkiler;

Uçaklar sadece CO2 değil, yüksek irtifada başka gazlar ve oluşumlar da meydana getirir.

-Azot Oksitler (NOx)   Yüksek sıcaklıktaki yanma sonucu oluşur ve ozon tabakası üzerinde karmaşık etkilere yol açar.

-Su Buharı ve İzyolları (Contrails): Uçağın arkasında bıraktığı beyaz çizgiler, bazen yapay bulutlara (sirüs bulutları) dönüşerek ısıyı hapseder. Bu “radyatif zorlama” etkisi, bazen CO2 den daha fazla ısınmaya neden olur.İ

-İs ve Partiküller: Yanma sonucu ortaya çıkan mikro parçacıklar hava kalitesini etkiler.

Boeing 737 uçağındada çok farklı değildir. Yeni nesil Boeing 737 Max uçağı 200 yolcu ile ortalama: 2.5 – 3 ton/saat yakıt tüketir ve budeğer ile kişi başı 95 kg CO₂e salınımı yaşanır.

Standart dönüşüm: 1 kg jet yakıtı = 3.16 kg CO₂ salınımı yapar. 3 ton saatte ise;  9.5 ton CO₂

Yüksek irtifa etkileri (NOx, contrail vs.) dahil:  ×1.5 – 2 katsayısı olarak hesaplanır. Bu değer toplamda yaklaşık  19 ton CO₂e’ e karşılık gelir.

Her bir yolcu için 95 kg CO₂e.

Bence siz yine uçağa binmeden önce bir kez daha düşünün!

Kaynaklar:

-IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli)

–IEA (Uluslararası Enerji Ajansı)

-Emisyon ve Kirlilik Verileri ; ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü): Birleşmiş Milletler’e bağlı bu kuruluş, uçakların teknik emisyon standartlarını belirler. Yakıt tüketimi konulu ICAO’nun çevresel koruma raporlarından alınmıştır.