Amerikan Federal Havacılık Dairesi FAA, Boeing’in McDonnell Douglas MD-11 kargo uçaklarını emniyetli bir şekilde servise döndürme protokolünü onayladı. Alınan karar, Kasım 2025’te UPS’nin Kentucky’deki ölümlü kazasının ardından 6 ayı aşkın süredir yerde olan MD-11’lerin yeniden uçmasına imkan sağlayacak.
FAA, kapsamlı bir incelemenin ardından Boeing’in sunduğu bakım, inceleme ve onarım gerekliliklerini içeren protokolü kabul ettiğini açıkladı. Ajansın açıklamasında, “Kapsamlı bir incelemenin ardından FAA, MD-11 uçaklarını güvenli bir şekilde servise döndürmek için Boeing’in protokolünü onayladı” denildi.
Verilen onay, acil hava değerliliği direktifini (AD) yürürlükten kaldırarak filonun yeniden operasyonel hale gelmesini sağlayacak.
6 aydır yerdeydi
MD-11 uçakları, 4 Kasım 2025’te Louisville, Kentucky’de meydana gelen UPS Flight 2976 kazasının hemen ardından uçuşları durdurulmuştu. Kazada sol motor ve pilon (motoru kanada bağlayan yapı) ayrılmış, uçak alev alarak düşmüş ve uçuş ekibi ile çevre binalarda yaşayanlar dahil olayda 15 kişi hayatını kaybetmişti.
Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) soruşturması, motor pilonundaki yorulma çatlaklarını ve özellikle bearing (yatak) bileşenindeki yapısal sorunları işaret etmişti.
FAA, 8 Kasım 2025’te acil bir AD yayınlayarak tüm MD-11 ve MD-11F uçaklarını worldwide grounded etmiş, Boeing’den kapsamlı bir düzeltme planı talep etmişti. UPS, filodaki MD-11’lerini kalıcı olarak emekliye ayırırken, FedEx ise onarımlara odaklanarak dönüş için hazırlık yaptı.
FedEx’in Dönüş Planı
FedEx, filosundaki 28 MD-11 uçağını bu ayın sonlarında, Boeing’in bakım gerekliliklerini karşılar karşılamaz yeniden devreye sokmayı planlıyor. Şirket, Boeing ile yakın işbirliği içinde yeni bearing tasarımı ve paylon onarımlarını doğruladı.
Pilotlara üç günlük yenileme eğitimi verilecek ve ilk uçaklar Memphis-Miami gibi kısa rotalarda test edilecek.
FedEx yöneticileri, onay sürecini hızlandırmak için FAA ve Boeing ile düzenli toplantılar düzenledi. Şirket, grounding nedeniyle kiralık uçak maliyetlerinden kaynaklanan milyonlarca dolarlık kayıpları telafi etmek için bu dönüşe büyük önem veriyor. FedEx’in MD-11’leri, uzun mesafeli kargo operasyonlarında kritik kapasite sağlıyor.
Teknik Detaylar ve Güvenlik Önlemleri
Boeing’in onaylanan protokolü, şu unsurları içeriyor:
Motor paylonlarındaki yorulma çatlaklarının tespiti için ileri düzey non-destructive (tahribatsız) testler.
Yeni tasarlanmış bearing’lerin montajı.
Kapsamlı yapısal incelemeler ve bakım prosedürleri.
Pilot ve bakım ekipleri için özel eğitimler.
FAA, bu önlemlerin uçakların güvenilir operasyonlarını sağlayacağını belirterek, “Güvenlik her zaman önceliğimizdir” mesajı verdi. Onay, yalnızca ABD operasyonları için geçerli olup, diğer ülkelerin havacılık otoriteleri benzer adımlar atabilir.
Geniş gövdeli filo yere inmişti
MD-11, 1990’larda üretilen üç motorlu bir geniş gövdeli kargo uçağı olarak biliniyor. Yüksek yük kapasitesi sayesinde FedEx gibi kargo devleri tarafından yoğun kullanılıyor.
Ancak yaşlanan filo ve geçmiş güvenlik kaygıları nedeniyle tartışmalı bir model haline gelmişti. Bu dönüş, küresel kargo kapasitesine rahatlama getirecek; özellikle FedEx’in pandemi sonrası artan taleple başa çıkmasına yardımcı olacak.
UPS’nin aksine FedEx’in proaktif yaklaşımı (önceki modifikasyonlar sayesinde) dönüşü kolaylaştırdı. Western Global Airlines gibi diğer operatörler de benzer adımlar atabilir.
Bu gelişme, Boeing için önemli bir rahatlama sağlarken, havacılık sektöründe güvenlik protokollerinin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. FedEx’in ilk MD-11 uçuşlarının bu hafta sonu veya önümüzdeki günlerde başlaması bekleniyor. Gelişmeler yakından takip edilecek.
