ABD Ordusu’nda tiltrotor yani hem uçak hem de helikopter özelliğine sahip V-22 Osprey’lerin çözülemeyen teknik sorunları, özellikle deniz üzerinde uçuşlara kısıtlama getirilmesine neden oldu. Arka arkaya gelen kazalar sonrasında çözülemeyen sorunlar nedeniyle V-22’ler 2026 yılında bu yıl olduğu gibi su üzerinde en fazla 30 dakika görev yapabilecek.
Rapor yayınlandı
ABD’nin tiltrotor teknolojisine dayalı V-22 Osprey programı, son yıllarda artan kaza oranları ve ölümcül arızalar nedeniyle yoğun eleştirilerin odağında. 12 Aralık 2025’te yayımlanan iki önemli rapor – ABD Deniz Hava Sistemleri Komutanlığı (NAVAIR) tarafından hazırlanan Kapsamlı İnceleme ve Hükümet Sorumluluk Ofisi (GAO) raporu – programdaki uzun süredir devam eden emniyet, bakım ve denetim sorunlarını ortaya koydu.
Bu raporlara göre, Osprey’lerdeki riskler yıllardır çözülmeden birikmiş durumda ve bazı düzeltmeler 2030’lu yıllara kadar uzayabilir.
2022’den bu yana 4 kaza
V-22 filosunda 2022’den beri dört ölümcül kaza meydana geldi. Bu kazalarda 20 Amerikan askeri hayatını kaybetti. Yapılan incelemede iki kazada dişli kutusu arızaları ana etken olarak tespit edildi.
Bu mekanik arızalar, motorda ani güç dalgalanmalarına ve kontrol kaybına yol açtı.
Envantere 2007’de giren V-22 serisi halen Deniz Piyadeleri (MV-22), Hava Kuvvetleri (CV-22) ve Donanma (CMV-22) tarafından kullanılıyor, 400’ün üzerinde hava aracı ABD Ordusu’nun envanterinde yer alır.
Raporda yer alan ana sorunlar
Çözülmemiş Katastrofik Riskler: NAVAIR raporuna göre, Osprey’de 28 adet “katastrofik” kategorisinde çözülmemiş risk var. Bu risklerin ortalama yaşı 9 ila 10 arasında değişiyor.
Rakam özellikle, Donanma’nın diğer hava araçlarına kıyasla çok daha yüksek bir süre.
Bakım ve Hazırlık Eksiklikleri: Uçaklar, planlanmayan bakım gereksinimi açısından Donanma ortalamasının iki katı kadar masraf çıkarıyor. Bakım personeli yetersizliği, yedek parça yaşlanması (%70 daha eski) ve eğitim eksiklikleri öne çıkıyor. Hazırlık oranı %50-60 seviyelerinde seyrediyor.
Birimler Arası İletişim Kopukluğu: GAO raporu, Deniz Piyadeleri, Hava Kuvvetleri ve Donanma arasında güvenlik verileri, kaza raporları, acil prosedürler ve bakım bilgilerinin düzenli paylaşılmadığını vurguluyor. Bu, risklerin filo genelinde erken tespit edilmesini engelliyor.
Malzeme Arızaları: Dişli kutularındaki metal alaşımlarında (X-53 çelik) yabancı madde inclusions ve erken aşınma gibi sorunlar devam ediyor. Düzeltmeler için yeni sensör sistemleri (ODSSHI) ve özel işlenmiş dişliler gerekiyor. Ancak destek konusundaki sorunlar nedeniyle 400 hava araçlık filoda tüm sistemin yenilenmesinin 2033 ila 2034’de tamamlanabileceği tahmin ediliyor.
Hangi önlemler alınacak
Hazırlanan ve Pentagon’a sunulan raporda NAVAIR ve GAO, bir çok acil önlem talep ediyor. Bunlar arasında ortak bir güvenlik ve hazırlık yönetim kurulu kurulması, bakım prosedürlerinin standartlaştırılması ve kapsamlı gözden geçirilmesi, birimler arası bilgi paylaşım anlaşmalarının zorunlu hale getirilmesi ve orta ömür yükseltme (midlife upgrade) programının hızlandırılması yer alıyor.
Pentagon, bu sorunları kabul ederken mevcut kısıtlamaların (örneğin su üstü uçuşlarda 30 dakika mesafe sınırı) 2026’ya kadar devam edecek.
V-22 Osprey, dikey kalkış-iniş kabiliyeti ve yüksek hızıyla stratejik öneme sahip bir platform olsa da, bu raporlar programın güvenilirlik ve maliyet sorunlarının derinliğini gözler önüne seriyor.
