Yunanistan’ın Kıbrıs, Ege ve Bulgaristan’da peş peşe Patriot, F-16 ve fırkateyn hamleleri
Yunanistan, ABD ve İsrail’in İran’ı vurmasının ardından önce Ege, ardından Kıbrıs ve Bulgaristan için arka arkaya hamleler yapmaya başladı. Kıyımıza 90 km mesafede Kerpe Adası’na Patriot yerleştiren Yunanlılar, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne (GKRY) 4 adet F-16, yeni teslim aldığı Kimon fırkateyni yolladı. Bulgaristan’a da Patriot yollandı. Bu adımlara Türkiye “uluslararası hukuka aykırı” tepkisi verdi.
Orta Doğu’daki İran-ABD/İsrail gerilimi ve İran’ın misilleme kamikaze drone ve füze saldırıları Kıbrıs adasındaki Akrotiri üssünü hedef aldı. Gelişmeler üzerine Yunanistan, savunma pozisyonunu güçlendirmeye başladı.
Son günlerde Atina, hem Ege’de hem Doğu Akdeniz’de hem de Balkanlar’da dikkat çeken askeri konuşlandırmalar yaptı. Bu adımlar, Türkiye’de “oldubitti” ve “uluslararası hukuka aykırı” tepkilerine yol açtı.
Kerpe Adası’na Patriot Hava Savunma Bataryası
Yunanistan, MIM-104 Patriot uçaksavar füze sistemini Kerpe (Karpathos) Adası’na konuşlandırdı. Ada, Girit ile Rodos arasında yer alıyor ve Türkiye’ye yaklaşık 90 km mesafede bulunuyor.
Yunan Savunma Bakanı Nikos Dendias, Orta Doğu’daki gerilim, İran ve Hizbullah tehditleri nedeniyle “kendi hava savunmasını güçlendirme” ihtiyacını gerekçe gösterdi.
Füze bataryalı, geçtiğimiz günlerde Yunan Donanması’na ait gemi ile adaya ulaştırıldı ve aktif hale getirildi.
Tartışma Noktası: Kerpe, 1947 Paris Barış Antlaşması ve Lozan’a göre gayriaskeri statüde (demilitarizasyon) bir ada. Yunanistan’ın buraya kalıcı askeri sistem yerleştirmesi, Türkiye tarafından doğrudan antlaşma ihlali olarak görülüyor.
Güney Kıbrıs’a (GKRY) Uçak ve Gemi Gönderimi
Yunanistan, Ortak Savunma Doktrini kapsamında Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne (GKRY) destek verdi.
Bölgeye 2 adet fırkateyn gönderildi. Bunlardan Kimon, geçtiğimiz aylarda teslim alındı. Fırkateyn, uzun menzilli Aster 30 hava savunma sistemine sahip. Ayrıca Psara Fırkateyni de bölgede. Bu gemide, Yunanlıların kendileri geliştirdiği anti-drone kabiliyetli sistem yer alıyor.
Yunan Hava Kuvvetleri’ne ait 4 adet F-16 savaş uçağı GKRY’ye konuşlandırıldı. Yunanistan İran’ın Shahed tipi drone’larının Akrotiri üssüne saldırması sonrası “GKRY’nin hava ve deniz savunmasına katkı” sağlayacağına dikkat çekti.
Yunan Savunma Bakanı Dendias ve Genelkurmay Başkanı, GKRY’de koordinasyon için adaya gitti.
Bulgaristan’a Patriot ve F-16 Desteği
Yunanistan, NATO müttefiki Bulgaristan’ın talebi üzerine antibalistik savunma desteği sağlıyor. Kuzey Yunanistan’da konuşu bir Patriot bataryası Bulgaristan’a sevk edilecek. Ayrıca 2 adet F-16 savaş uçağı, Bulgar hava sahasını korumak üzere kuzey Yunanistan’da konuşlandırılacak.
Yunan Hava Kuvvetleri’nden 2 üst düzey subay Sofya’ya giderek koordinasyonu sağlayacak. Bu adım için gerekçe, Bulgaristan’ın İran’dan gelebilecek olası balistik füze tehdidine karşı NATO dayanışması.
Yunanistan’ın Hedefi Nedir?
Analizlere göre Atina’nın son adımları şu amaçları taşıyor:
- Orta Doğu gerilimini fırsat bilerek Ege ve Doğu Akdeniz’de fiili durum yaratmak (Kerpe’de Patriot, GKRY’de kalıcı varlık).
- Gayriaskeri adalarda tahkimat politikası (Paris Antlaşması’nı fiilen delmek).
- GKRY ile savunma entegrasyonunu derinleştirmek ve “Türkleri Kıbrıs’tan geri çekmek için fırsat” olarak görmek (Dendias’ın bazı açıklamaları bu yönde yorumlandı).
- NATO şemsiyesi altında Balkanlar’da (Bulgaristan) liderlik rolü üstlenmek ve hava savunma ağını genişletmek.
Türkiye’nin Bakış Açısı ve Tepkisi
Türkiye, bu gelişmelere sert tepki gösterdi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli: “Kerpe’ye Patriot konuşlandırması Lozan ve Paris Antlaşmaları’na aykırıdır. Bu hukuksuz adımlar bizim nezdimizde yok hükmündedir” diye konuştu.
Adaların gayriaskeri statüsünün ihlali, Ege’de dengeyi bozan oldubitti olarak nitelendiriliyor. KKTC ve Türkiye, “Kıbrıslı Türklerin güvenliği garanti altındadır, başka kimseye muhtaç değiller” mesajı verdi.
Bazı yorumlarda ise eğer Patriot geri çekilmezse, adaların mülkiyet statüsünün tartışmaya açılabileceği uyarısı yapıldı.
Bu hamleler, Orta Doğu’daki savaşın dalgalarının Ege ve Doğu Akdeniz’e sıçradığını gösteriyor. Yunanistan’ın “savunma” gerekçesiyle attığı adımlar, Türkiye-Yunanistan gerilimini yeniden tırmandırma potansiyeli taşıyor.
