Titra’nın adını ilk defa 2020’de duyduk. Şirket 5 yılda önemli bir atılım yaptı. 2024’te Pasifik Teknoloji ile güçlerini birleştirdi. 2026’ya girmeye sayılı günler kala Titra, Ankara Kahramankazan’daki yerleşkesinde büyürken Kara Havacılık’ın emektarları UH-1’leri ve AB206 tipi helikopterleri ‘insansızlaştıracak’.
Dünyada bu konuda çok hızlı adımlar atılıyor. Sikorsky, insansızlaştırılan UH-60 helikopterini tanıttı. Gelişmeler, Türkiye tarafından da dikkatle takip ediliyor.
Kahramankazan’da 3’üncü etabı yapılmaya başlanan merkez Türk Havacılık ve Uzay Sanayi’nin (TUSAŞ) açtığı yolda ülkemizin savunma sanayi için yeni kalbi olmaya aday. Titra da buranın ilk yerleşimcilerinden biri olmuş. Toplam 6 bin 500 metre karelik alana sahip tesise, 3’üncü etapta daha da büyüğünü ekleyecekler.
Pasifik Teknoloji bünyesinde faaliyet yürüten TİTRA Teknoloji’nin iki kurucusu Genel Müdür Ekrem Ünlü ile Kurucu Ortak Muhammed Selman Dönmez ile bir araya geldik.
En merak edilen soruların başında “İnsansızlaştırma ne durumda” diye sorduk. Titra ile Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü (AFGM) arasında geçtiğimiz İDEF’te anlaşma imzalandı. İlk etapta UH-1H ile AB206’ların insansızlaştırımsası ve bir ton yük taşımaları istendi.
Ekrem Ünlü, çalışmaları şöyle anlatıyor:
“Herkes insanlı projelerini insansız hale getiriyor. Uzun zamandır bu konu odağımızda. Biz insanlı helikopteri insansızlaştırarak başladı. Burada amaç faydalı yük artışını sağlamak istiyoruz. UH-1 önemli bir başlangıç. Türkiye’nin elinde çok ayıda UH-1 var. İnsanlı kullanımda çekinceler vardı. Aslında bu projeyi biz bundan 3,5-4 yıl önce başlattık. Kamu tarafındaki uyanışı biz tetikledik”
Anlık ihtiyaç 1 ton
Halen ALPİN 2, toplam 200 kg yük taşıyor. Ancak bir çok görevde ister ve operasyon alanında 1 tonluk yük öne çıkıyor. Titra, normalde yola insanlı bir helikopterden yola çıkarak ALPİN’i geliştidi.
Benzer bir işlem UH-1 ve AB206’ya uygulanacak.
Ekrem Ünlü, “Dünyada çok sayıda UH-1 var. İnsansızlaştırma kiti çıkartacağız. Böyle büyük platformlar konuda bizi ileri taşıyacak. Ciddi bir ihracat şansına sahip” diyor.
Normalde UH-1’er 1700 kg yük taşıyabiliyor. Ancak hava araçlarının yaşı ile görev yapacağı coğrafya, hava şartları nedeniyle bu 1000 kg limitinde olacak.
Ünlü, UH-1 itidalli bir takvim oluşturduklarını belirterek “36 ay gibi geniş bir takvime sahibiz. Bizimki daha kısa olacak. Projenin önemi ve aciliyeti var. Kısaltmak istediğimiz durumlar da var. Zaman vermek istemiyorum ama işler hızlı yürüyecek. Askerin kullanımından alıp devletin reaksiyonu, yazışma gibi bir çok faktör var. Ne hızla gidecek bilemiyoruz. AFGM bu nedenle 36 aya uzun demedi. AFGM ve 5. Ana Bakım UH-1’lerin yedek parçalarını üreten çok tecrübeli dünyadaki ender bakım merkezlerinde biri. Kullanılan teçhizat ve ekipman gayet iyi. Tecrübe yüksek. Orada çok rahat olacağımızı düşünüyoruz.”
AB206 fabrikada
Halen Titra’nın fabrikasında bir adet AB206 bulunuyor. Benzer işlem de 5. Ana Bakım’da UH-1’e yapılacak. Prototip imalatı, yer ve uçuş testlerinin ardından projenin devamı Ankara-Güvercinlik’te gerçekleştirilecek.
