ABD Dışişleri Bakanlığı, 17 Eylül 2026’da Kongre’ye bildirimde bulunarak Suudi Arabistan’a olası bir dış askeri satış (FMS) paketini onayladığını duyurdu. Paket, toplam 24,3 milyar dolarlık 48 adet F-35A uçağının yanı sıra 49 adet Pratt & Whitney F135-PW-100 motoru (48’i uçaklarda, bir adet yedek motor) ile eğitim, yedek parça ve lojistik destek unsurlarını kapsıyor.
Bakanlık, satışın ABD’nin dış politika ve ulusal güvenlik hedeflerini destekleyeceğini, Suudi Arabistan’ın tehditlere karşı caydırıcılığını artıracağını, vatan savunmasını güçlendireceğini ve ABD ile müttefik kuvvetlerle birlikte çalışabilirliği yükselteceğini belirtti. Yapılan açıklamada, paketin bölgedeki askeri dengeyi değiştirmeyeceği vurgulandı.
30 günlük inceleme süresi
Satış henüz kesinleşmiş bir sözleşme değil. ABD Kongresi’nin 30 günlük inceleme süresi bulunuyor. Kongre ortak bir ret kararı çıkarırsa satış durabilir, ancak Başkan’ın vetosu ve bunu aşmak için her iki mecliste üçte iki çoğunluk gerekir.
Başkan Donald Trump, Kasım 2025’te Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Washington ziyareti öncesinde F-35 satışına yeşil ışık yakmıştı.
Suudi Arabistan uzun yıllardır F-35’in peşinde
Riyad yıllardır bu uçağı talep ediyor. Suudi Hava Kuvvetleri halihazırda F-15, Tornado ve Eurofighter Typhoon envanterine sahip. Anlaşma gerçekleşirse Suudi Arabistan, İsrail’den sonra Orta Doğu’da F-35 işleten ikinci ülke ve ilk Arap ülkesi olacak.
Anlaşma, İsrail’in “nitelikli askeri üstünlüğü” taahhüdü ve Çin’in Suudi Arabistan üzerinden hassas teknolojiye ulaşabileceği yönündeki istihbarat uyarları nedeniyle Kongre’de tartışma oluşturması bekleniyor. Washington ise satışın bu dengeyi bozmayacağını savunuyor.
QME nedir
Bu konuyla ilgili gündemde bir yasa var. QME olarak adlandırılan ABD yasası, Orta Doğu’da İsrail’in nitelikli askeri üstünlüğünü korumayı hedefliyor. İsrail şu an bölgede tek F-35 kullanan ülke. İsrail’in endişesi, Suudi Arabistan’ın alacağı 48 adet F-35A ile dengelerin bozulması.
Kasım 2025’te Trump satış niyetini ilk açıkladığında Netanyahu, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüştüğünü ve ABD’nin QME taahhüdünü yinelediğini söylemiş, konuyu bir ölçüde geçiştirmişti. ABD tarafı da Suudi uçaklarının İsrail’in F-35I “Adir” versiyonu kadar gelişmiş olmayabileceğini ima etmişti.
