ABD, 10’uncu gününü dolduran İsrail-İran çatışmalarına aktif olarak girdi. B-2 stealth bombardıman uçakları, GBU‑57A/B mühimmatları ile İran’ın Fordo, Natanz ve İsfahan nükleer tesislerine saldırdı. İran, Fordo Nükleer Tesisi’nin bir kısmının zarar gördüğünü duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, İran’daki üç nükleer tesise yönelik “çok başarılı” bir askeri operasyon gerçekleştirdiklerini duyurdu. Operasyonda Fordow, Natanz ve İsfahan’daki tesislerin hedef alındığı bildirildi.
Operasyonda B-2’ler yaklaşık 13,6 ton ağırlığında yerin 60 metre altına etki edebile GBU-57 tipi bomba kullandı. Özellikle Fordo nükleer tesislerinin yerin 80 metre altında olduğu ifade ediliyor.
Türkiye saati ile 02.00’de başladı
ABD’nin operasyonu, Türkiye saati ile 02.00’de gerçekleştirildi. Toplam 6 adet B-2 Spirit uçağı bölgeye gönderildi. B-2’lere ABD Hava Kuvvetleri’ne ait F-22, F-35 ve İsrail Hava Kuvvetleri’nin F-35I tipi uçakları eşlik etti.
Trump: 3 nükleer tesis vuruldu
Trump açıklamasında “İran’daki Fordow, Natanz ve İsfahan dahil olmak üzere üç nükleer tesise yönelik çok başarılı saldırımızı tamamladık. Tüm uçaklar artık İran hava sahasının dışında. Birincil tesis olan Fordow’a tam bir bomba atıldı. Tüm uçaklar güvenli bir şekilde evlerine doğru yola çıktı. Harika Amerikan savaşçılarımızı tebrik ederiz. Dünyada bunu yapabilecek başka bir ordu yok. Şimdi barış zamanı!” ifadelerini kullandı.
Trump, paylaşımına “Fordow gitti” ifadelerinin yer aldığı bir başka paylaşımı yeniden yayınlayarak dikkat çekti.
Kum Eyaleti Kriz Yönetimi Merkezi tarafından yapılan açıklamada, “Birkaç saat önce Kum hava savunması aktif hale gelerek düşman hedeflerini tespit etti. Fordo nükleer tesisinin bir kısmı düşman hava saldırısına maruz kaldı” ifadelerine yer verildi.
Öte yandan İsfahan Valiliği, “Birkaç saat önce İsfahan ve Kaşan’da hava savunma sistemleri düşman hedeflere karşı harekete geçti ve aynı anda birkaç patlama sesi duyuldu. İsfahan ve Natanz nükleer tesislerine yakın bölgelerde saldırılar gerçekleşti” şeklinde açıklama yaptı.
Operasyon B-2’lerle gerçekleştirildi
ABD Hava Kuvvetleri, operasyonda stealth yani radara görünürlüğü çok düşü olan B-2 bombardıram uçaklarını kullandı. Bu uçaklar, ABD’nin Missouri Whiteman Üssü’nden havalandı. Daha sonra da Hint Okyanusu’ndaki Guam Adası’nda üsse intikal etti.
Northrop Grumman tarafından geliştirilen B-2’ler, ilk uçuşunu 1989 yılında yaptı. Yaklaşık 2 milyar dolarlık birim maliyeti ile halen hem sivil hem de askeri alanda en pahalı uçak olma özelliğini uzun yıllardır koruyor. Uçağın ABD Hava Kuvvetleri’nde hizmete giriş tarihi ise 1997. Northrop Grumman toplam 21 adet B-21 üretimi gerçekleştirdi.
Uçan kanat konseptine sahip uçak, radarda görünürlüğü çok düşük. B-2’lerin toplam taşıyabildiği mühimmat 23 ton. Biri pilot diğeri de görev komutanı olmak üzere iki kişilik ekip tarafından kullanılan uçak, 170 ton maksimum kalkış ağırlığına sahip.
B-2’de dört adet General Electric imalatı F118 motoru (her biri 17 bin 300 libre itiş gücünde) güç veriyor. Gövde içinde yaklaşık 75 bin 750 kilogram yakıt taşıyor.
Saatte en fazla 1010 km hıza çıkabilen uçağın menzili ise 11 bin kilometre. 50 bin feet (yaklaşık 15 bin 200 metre) irtifaya çıkabiliyor.
Özel bomba GBU-57A/B
Burada uçaklara, operasyonda kullanılacak ve dağın içine yapılan tesislere etki etmesi için GBU‑57A/B bombaları yüklendi. Sığınak delici bu bombaların her biri 13,6 ton ağırlığında. Toplam 6,2 metre uzunluğundaki bombada 2 bin 82 kilogramlık AFX‑757 ya da 341 kilogramlık PBXN‑114 özel başlık bulunuyor.
Açık kaynaklara göre bomba 60 metre kaya, 18 metre beton delebilecek özelliğinde.
Bomba, 50.000 ft (15.000 m) yükseklikten bırakıldığında, ses hızının üzerinde düşüyor. Bombanın oluşturduğu kinetik enerji ise yaklaşık 800–900 MJ (yaklaşık 758–853 MBtu). Yani bir enerji, büyük bir Boeing 747 uçağı hızla zemine çarpsa yayacağı enerjiden farksız olarak değerlendiriliyor.
Bomba hedefine GPS/INS stabilizasyon ve GPS destekli navigasyon sistemi ile gidiyor.
GBU‑57A/B, şu an sadece ABD Hava Kuvvetleri’nde B-2’lerde kullanılıyor. Özelliğin B-2’lerin yerini alacak B-21 uçaklarına da konulması hedefleniyor.
