Son dönemde Türkiye’nin hem uçak, hem İHA hem de hava savunma ve erken uyarı konusundaki en büyük eksikliklerinin başında AESA radar geliyor. Bunla ilgili olarak ASELSAN hangi çalışmaları yapıyor? Radara yeni bir bakış getiren Dijital Akif Elektronik Taramalı Dizi (Active Electronically Scanned Array) AESA radarı nasıl çalışıyor?
Yeni nesil radar sistemleri
Geçtiğimiz günlerde ASELSAN, güzel bir AESA radar yazısı paylaştı. Kısaca AESA (Active Electronically Scanned Array) radarlar, yüzlerce hatta binlerce alıcı-verici modülün tek bir anten yüzeyinde bir araya gelmesiyle çalışan modern radar sistem.
Bu modüllerin her biri kendi başına sinyal gönderip alabilen küçük birer anten gibi düşünülebilir. AESA’nın en önemli özelliği, sahip olduğu bu modüllerin her birine farklı faz kaydırma değerleri uygulayarak uzayda yayın yaptığı yönü elektronik olarak ayarlayabilmesidir. Yani radar anteninin fiziksel olarak dönmesine gerek kalmadan, yayın yönü milisaniyeler içinde değiştirilebilir.
Bu yetenek, radarın farklı arama bölgeleri içerisinde aynı anda arama yapabilmesine, farklı bölgelerdeki veya farklı tipteki hedefleri aynı anda takip edebilmesine ve böylelikle aynı anda farklı görevleri icra edebilmesine olanak tanır. Mekanik radarlara göre çok daha esnek, hızlı ve güvenilir bir yapı sunar.
Sunduğu avantajlar
Bu radarlar küçük ve düşük görünürlük özellikli hedefleri bile uzun menzilden tespit edebilir, daha çevik ve yüksek doğruluklu hedef takibini sağlayarak silah angajman başarımını artırabilir.
Elektronik olarak tarama yapma kabiliyeti sayesinde hem hedef arama hem hedef takip işlemlerini eş zamanlı gerçekleştirebildiğinden angaje olunan hedeflere takibi koruyarak durumsal farkındalığı devam ettirebilir.
AESA radarlar, esnek hüzme planlama altyapısı ve saniyede 500 gigabit’in üzerinde veri işleme yeteneği ile radar görevlerinin yanı sıra; iletişim, veri aktarma ve elektronik harp görevlerini de zaman paylaşımlı olarak icra edebilir.
Bu çoklu görev kabiliyeti, mekanik limitlere takılmayan arama bölgesi seçimi, farklı bölgelerdeki çevik hedeflerin çoklu takibi, antenin fiziksel hareketine ve bunun için süreye ihtiyaç duyan mekanik taramalı radarlarda mümkün değildir.
ASELSAN MURAD AESA burun radarları
AESA radar sistemleri, mekanik taramalı radarlara göre getirdiği avantajlar sayesinde hava muharebeleri için vazgeçilmez konuma gelmiş ileri seviye radar sistemleridir.
Çip seviyesinden itibaren ASELSAN mühendisleri tarafından yerli ve milli olarak geliştirilen MURAD AESA Burun Radar ailesi, ülkemizin bu alandaki son teknoloji AESA radar ihtiyacına cevap veriyor.
Geliştirilen MURAD AESA burun radarı, platformlara göre uyumlanabilen farklı alternatifleri ile bir yandan ülkemizin muharip savaş uçaklarına yeni kabiliyetler sağlıyor, diğer yandan da İnsansız Hava Araçlarımıza hava-hava angajman yeteneği sağlayarak hava muharebelerinin geleceğini şekillendiriyor.
MURAD 100-A AESA Burun Radarı elektronik hüzme yönlendirme kabiliyetine sahip olan ve eş zamanlı hava-hava / hava-yer angajman yetenekleri sunabilen son teknoloji çok fonksiyonlu uçak burun radarıdır. MURAD 100-A, hava-hava angajman yeteneğini BVR (Beyond Visual Range) füze güdüm kabiliyeti ile birleştirerek günümüzün hava harbinde oyun değiştirici role sahip olmaya devam ediyor.
Son dönemde savaş alanlarında insansız hava araçlarının artan rolü göz önüne alındığında hem muharip jet uçaklarına hem de İHA’lara entegre edilebilen MURAD 100-A Radarı, hava harbindeki operasyonel üstünlüğü sağlamak için tüm hava araçlarında vazgeçilmez bir öneme sahip.
Şu ana dek F-16 Özgür, Akıncı İHA ve Bayraktar KIZILELMA gibi çeşitli platformlarda başarılı uçuşlar gerçekleştiren ve yeteneklerini sergileyen MURAD 100-A AESA Burun Radarı’nın ANKA-III ve diğer çeşitli platformlara da entegrasyonu için çalışmalar sürüyor.
Milli AESA ile Sahada Tam Hakimiyet
ASELSAN’ın hava platformları için sağladığı AESA radar teknolojileri sahada yeteneklerini kanıtlamaya devam ediyor. Dünyada ilk kez, insansız bir muharip hava aracı, görüş ötesi bir hava-hava füzesiyle bir hava hedefine başarıyla angaje olarak hedefi imha etti; bu süreçte ASELSAN sistemleri angajman zincirinin her aşamasında belirleyici rol oynadı.
Bayraktar KIZILELMA, tamamen millî sensör ve güdüm zinciriyle, ASELSAN teknolojilerinin sağladığı yetenekler sayesinde angajmanı gerçekleştirdi. Platform havadaki hedefi MURAD AESA Burun Radarı ile tespit ve takip edip ara safha güdümü gerçekleştirirken, TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen GÖKDOĞAN BVR hava-hava füzesi ASELSAN’ın RF Arayıcı Radarı aracılığıyla doğrudan vuruşa yönlendirildi.
KAAN nasıl Bilge KAAN olacak
Geçtiğimiz günlerde ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, SAHA’nın konuğu oldu. Orada MURAD ile ilgili önemli bilgiler verdi.
Akyol, 5. nesil uçaklarda düşük görünürlük kadar uçağın üzerinde taşıdığı elektronik sistemlerin ve bu sayede etki edebildiği hedeflerin de kritik olduğunu vurgulayarak, Kaan’daki sensörlerin tamamını ASELSAN’ın geliştirdiğini ve ürettiğini söyledi.
Navigasyon sistemlerinden pilot kaskına, çok kompleks AESA radardan elektronik harp sistemlerine, elektrooptik süitten IRST ve haberleşme sistemlerine kadar uçağın adeta uçtan uca ASELSAN tarafından donatıldığını ifade etti. “Bizim Kaan’daki görevimiz Kaan’ı Bilge Kaan yapmak” diyen Akyol, ürünlerin önemli bir kısmının çıktığını, bazılarının ise TUSAŞ’ta entegrasyon aşamasında olduğunu belirtti. Akyol, tasarlanan tüm sistemlerin düşük görünürlük felsefesine göre geliştirildiğini aktardı.
