Hava Kuvvetleri

İşte F-47’nin motoru XA103

ABD savunma endüstrisinin devi RTX (eski adıyla Raytheon), Pratt & Whitney birimi aracılığıyla geliştirdiği XA103 adaptif motoru için yayınladığı yeni tanıtım videosunda, ABD Hava Kuvvetleri’nin Next Generation Air Dominance (NGAD) programı kapsamında geliştirilen F-47 altıncı nesil savaş uçağının bilgisayar üretimi (CGI) görüntülerini paylaştı.

Yayınlanan video, 6’ncı nesil savaş uçağı F-47’nin tasarımına dair en net görsellerden birini sunuyor. Boeing tarafından ana gövde kontratını kazanan F-47, 2025’te resmi olarak duyurulmuş olsa da, programın gizliliği nedeniyle detaylar sınırlı kalmıştı.

RTX’in bu hamlesi, NGAD’ın geleceğine ışık tutarken, uçağın 2028’de ilk uçuşunu hedeflediği bilgisini de doğruluyor.

Pratt&Whitney tarafından geliştirilen XA103 motorları, Boeing F-47’ye güç verecek.

6’ncı nesil savaş uçağı

NGAD programı, ABD’nin hava üstünlüğünü 2030’lar ve ötesinde garanti altına almak için başlatılan en iddialı girişimlerden biri. Program, sadece bir uçaktan öte, bir “sistemler ailesi” olarak tanımlanıyor. Ana bileşenler ise şöyle:

Manned (insanlı) bir savaş uçağı (F-47),

Collaborative Combat Aircraft (CCA) olarak adlandırılan insansız drone sistemleri,

Gelişmiş sensörler, yapay zeka entegrasyonu ve adaptif motor teknolojileriyle entegre bir ekosistem.

J-36, F-47 ve ANKA-3’e mühendislik bakışı

 

F-22’nin yerini alacak

F-47, F-22 Raptor’un yerini alacak şekilde tasarlandı ve Çin gibi rakiplerin altıncı nesil gelişmelerine karşı ABD’nin cevabı olarak görülüyor. Programın toplam maliyeti, 2025-2029 arası için 20 milyar doları aşarken, USAF’nin FY2026 bütçe talebinde NGAD için 2.58 milyar dolar ayrıldı.

NGAD’ın kökleri, 2010’lara dayanıyor. USAF, F-22’nin yaşlanan filosunu modernize etmek için 2016’da Adaptive Engine Transition Program (AETP) ile adaptif motor teknolojilerini test etmeye başladı.

Bu süreçte General Electric ve Pratt & Whitney gibi şirketler, XA100 ve XA101 gibi prototipler geliştirdi. NGAD’ın ana platformu için ise Boeing, Lockheed Martin ve Northrop Grumman gibi devler yarıştı.

 

Mart 2025’te dönemin Başkanı Donald Trump tarafından duyurulan kararla Boeing, 20 milyar dolarlık ana gövde kontratını kazandı. Bu karar, Boeing’in savunma birimindeki sorunlara rağmen (örneğin KC-46 tanker ve T-7 eğitim uçağındaki gecikmeler), şirketin gizli prototip çalışmaları sayesinde olgunlaşmış teknolojisine dayandırıldı.

Boeing’in zaferi, savunma analistleri tarafından sürpriz olarak değerlendirildi. Lockheed Martin’in F-35 ve F-22 deneyimlerine rağmen, Boeing’in daha modüler ve hızlı geliştirilebilir tasarımı tercih edildi.

ABD Hava Kuvvetleri, F-47’nin üretimine 2025’te başlandığını ve ilk uçağın montajının tamamlandığını açıkladı. General David Allvin, Eylül 2025’te yaptığı açıklamada, “2028’de ilk uçuşu gerçekleştireceğiz” demişti. Motor konusundaki açıklamalar, programın hızlı ilerleyişini ortaya koyuyor. Uçağın sistemleri ise uzun süredir farklı platformlar üzerinde deneniyor.

Plana göre F-47, 2029’da operasyonel hale gelerek 2030’larda tam kapasiteye ulaşacak.

USAF, en az 185 adet F-47 siparişi planlıyor. Halen mevcut F-22 sayısı ise 187. Ancak maliyetler nedeniyle sayı sınırlı tutulabileceği savunma kulislerinde konuşuluyor.

Her uçağın birim maliyeti, gelişmiş teknolojiler nedeniyle 300 milyon doları aşabileceği tahmin edilmekte. Modüler tasarım sayesinde uzun vadede tasarruf sağlanması hedefleniyor.

XA103 Adaptif Motor

RTX’in Pratt & Whitney birimi, NGAD’ın kalbi olan Next Generation Adaptive Propulsion (NGAP) programında XA103 motorunu geliştiriyor. Bu motor, adaptif döngü teknolojisiyle çalışıyor.

Uçuş sırasında baypas oranı ve fan basıncını değiştirerek, yakıt verimliliği veya itki gücü arasında geçiş yapabiliyor. Bu sayede F-47, Mach 2+’dan fazla hızlara ulaşırken, uzun menzilli görevlerde %30’a varan yakıt tasarrufu sağlayacak. XA103, F-35’in F135 motorundan daha üstün termal yönetim ve güç üretimi sunuyor.

18 Şubat 2026’da yayınlanan video, XA103’ün dijital tasarım sürecini anlatırken, arka planda F-47 benzeri bir uçağın CGI’sini gösteriyor.

Video, RTX’in web sitesinde “Geleceğin Savaş Uçağı Motorunu Hızlandırmak” başlığıyla paylaşıldı. Görüntülerde, F-47’nin uzun, düz hatlı stealth tasarımı, geniş kanatları ve drone entegrasyonu vurgulanıyor.

Savunma uzmanları, bu görüntülerin Boeing’in resmi tasarımına yakın olduğunu düşünüyor, ancak RTX yetkilileri “kavramsal” olduğunu belirtiyor. Video, XA103’ün detaylı tasarım incelemesini (DDR) tamamladığını ve prototip testlerine geçtiğini de açıklıyor.

RTX’in bu paylaşımı, NGAD’ın gizliliğini biraz olsun kırarken, programın ilerleyişini de kanıtlıyor. Pratt & Whitney, XA103 için 30 milyon dolarlık kendi yatırımını yaptı ve dijital mühendislik sayesinde geliştirme hızını ikiye katladı. Rakip General Electric’in XA102 motoruyla yarışan XA103, NGAD’ın motor seçimi için kritik olacak.

F-47’nin Teknik Özellikleri

F-47, altıncı nesil bir savaş uçağı olarak, beşinci nesil (F-22, F-35) uçaklardan üstün özelliklere sahip. Ana özellikleri ise şöyle olacak:

Stealth (Gizlilik): Radar kesit alanı, F-22’den daha düşük. Yeni malzemeler ve tasarım sayesinde “hayalet” seviyesinde görünmezlik.

Hız ve Menzil: Mach 2+ süper seyir hızı, 1.000 deniz mili (1.850 km) muharebe yarıçapı. Adaptif motor sayesinde uzun menzilli Pasifik operasyonları için ideal.

İHA Entegrasyonu: Wingman olarak adlandırılan beraber görev yaptığı jet İHA’larla “aile sistemi” oluşturacak. F-47, drone’ları kontrol ederek, riskli görevleri insansız platformlara devredecek.

Bu, hava üstünlüğünü “savaşmadan kazanma” stratejisini destekliyor.

Sensör ve Yapay Zeka: Gelişmiş sensör füzyonu, AI destekli karar alma. Uçak, tehditleri gerçek zamanlı analiz edip, lazer silahları veya hipersonik füzelerle entegre olacak.

Termal Yönetim: XA103, yüksek güç taleplerini karşılayarak, lazer silahları gibi geleceğin teknolojilerini destekleyecek.

F-47, sadece hava-hava muharebesi için değil, elektronik harp, istihbarat ve yer saldırısı için de tasarlandı. USAF, Çin’in J-20 ve J-35 gibi uçaklarına karşı üstünlük sağlamak için bu özellikleri vurguluyor. Çin’in altıncı nesil prototiplerinin 2024’te uçtuğu raporlar, NGAD’ı hızlandırmış görünüyor.

Gelecek Beklentiler

NGAD, ABD’nin müttefikleriyle rekabetini de etkiliyor. Avrupa’da FCAS (Fransa-Almanya-İspanya) ve GCAP (İngiltere-İtalya-Japonya) programları devam ediyor. Japonya, GCAP’ı 2035’te hizmete sokmayı planlarken, Almanya FCAS’tan çekilerek GCAP’a katılmayı düşünüyor.  Rusya ve Çin’in altıncı nesil çabaları ise NGAD’ı tetikliyor.

Türkiye açısından, NGAD teknolojileri Milli Muharip Uçak (MMU) KAAN için ilham kaynağı olabilir. KAAN’ın beşinci nesil özellikleri, adaptif motorlar gibi yeniliklerle altıncı nesle evrilebilir.

Sonuç olarak, RTX’in promo videosu, NGAD’ın somutlaştığını gösteriyor. 2028 ilk uçuşuyla F-47, hava harp tarihini değiştirebilir. Programın başarısı, ABD’nin teknolojik üstünlüğünü belirleyecek.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu