Havacılık dünyasında son günlerin en önemli ‘kavgası’ dünyanın en zengin iş adamlarından olan, Tesla ve SpaceX’in sahibi Elon Musk ile Ryanair’in CEO’su Micheal O’leary arasında yaşanıyor. Ryanair’in yakıt maliyeti artışını öne sürerek uçakta Starlink sistemini kullanmaya yanaşmaması, Elon Musk’ı çıldırttı.
Malum internet hayatımızın göbeğinde. Peki uçağa bindiğinizde ne yapacaksınız? İnternetten uzak mı kalacaksınız? Son yıllara kadar bağlantı hızları çok düşük. Ancak Musk’ın Starlink sistemi önemli bir başarı yakaladı. Uçaklarda yüksek hızlı internet devrimi başladı.
Avrupa’nın en büyük düşük maliyetli havayolu
Ryanair, Avrupa’nın en büyük düşük maliyetli havayolu. Filosunda toplam 640’ın üzerinde uçak var. İrlanda merkezli şirket, AB kuralları dahilinde bir çok noktaya üs açarak her yıl milyonlarca yolcuyu taşıyor. Onlara düşük maliyetli uçuş imkanı veriyor.
Bir süredir de Ryanair uçaklarında internet hizmeti verip ek gelir sağlamak için çalışma yapıyor. Starlink ile masaya oturan Ryanair, görüşmeler sonunda şöyle bir karara vardı. Uçaklara takılacak anten, yakıt maliyetlerini artıracaktı.
Antenler yakıt maliyetini artırıyor
Uçaklar aerodinamik olarak tasarlanıyor. Ek bir anten, sistem gövde üzerindeki sürtünmeyi artırıyor. Bu da ek yakıt maliyeti olarak havayollarına yansıyor.
Ryanair yılda yakıta yaklaşık 5 milyar dolar ödüyor. Eski nesil uydu antenleri oldukça büyüktü. Uçakların yakıt maliyetlerinde yüzde 2’lik artışa neden oluyor. Yani Ryanair için bu maliyet yıllık 100 milyon dolar civarında…
Musk’ın hesabı
Musk’ın hesabı ise çok daha farklı. Yeni nesil Starlink anteninin Boeing 737-800’e takıldığında kendi analizlerine göre yakıt artışı sadece %0.3 civarında. Yani yıllık olarak Ryanair’e maliyeti 15 milyon dolar. Musk, özellikle 1 saatlik uçuşlarda kalkış aşamasındaki yüksek saldırı açısı nedeniyle drag etkisinin neredeyse sıfır olduğunu, ölçümün bile zor olduğunu iddia ediyor.
Sonuçta Ryanair, antenleri kabul etmeyerek Starlink’in teklifini reddetti. O’leary, Starlink’i “harika bir sistem” olsa da Ryanair için ekonomik olmadığını belirtti.
Musk buna çok sinirlendi, X’te O’Leary’yi “idiot yani aptal ve dayanılmaz diyerek hakaret etti, hatta “işten atılmalı” dedi. Musk bir noktada Ryanair’i satın almayı bile gündeme getirdi ve takipçilerine anket yaptı.
O’Leary işi basın toplantısı ile başka boyuta taşıdı. X için ‘lağım çukuru’ dedi. Kişisel hesabının olmadığını ancak şirketinin aynı Facebook, Instagram hatta Tiktok gibi hesabının olduğunu söyledi. Ryanair olarak hesaplarını kullanmaya devam edeceklerini de belirtti.
İşin ticari tarafı da var. O’leary akıllı bir adam. Musk’ın hakaretlerini olumlu karşıladığını söyledi: “Bu kavga Ryanair rezervasyonlarını son 5 günde %2-3 artırdı. Bu bizim için harika bir PR fırsatı, Avrupa çapında bilinirliğimizi artırıyor.” Diye konuştu. Musk’a “yatırım yaparsa X’ten daha iyi getiri sağlar” diye laf attı ve AB düzenlemeleri nedeniyle tam satın almanın mümkün olmadığını belirtti.
Ryanair, tartışmayı fırsata çevirerek “Great Idiots Seat Sale” (Büyük Aptallar Koltuk İndirimi) kampanyası başlattı. Elon ve “X’teki diğer aptallar” için 100.000 koltuk indirimli fiyatla satışa çıktı.
O’Leary, Musk ile doğrudan teması olmadığını, onun “X’te bağırıp çağırdığını söyledi. “bana aptal derse ilk veya son olmaz” diye ekledi.
Kısaca, iki büyük ego sahibi iş insanı arasında başlayan Starlink Wi-Fi kavgası, karşılıklı hakaretler, satın alma şakaları ve bolca ücretsiz reklamla devam ediyor. Ryanair için şu an en kârlı kısım bu PR savaşı gibi görünüyor…
