Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 15 NATO üyesi ülke tarafından 18 Ocak 2023 tarihinde teşkil edilen NATO Uzay Mükemmeliyet Merkezinin (UMM) yeni tesislerinin açılış töreni, 19 Ocak 2026 tarihinde Toulouse/Fransa’da gerçekleştirildi.
Milli Savunma Bakanlığı’ndan verilen bilgiye göre, yeni tesislerin faaliyete geçmesiyle birlikte tam kapasiteye ulaşan UMM’de ülkemiz; Konsept Geliştirme ve Deneme Şube Müdürü ile Uzay Alan Uzmanı kadrosunda görev yapan toplamda iki personel tarafından temsil ediliyor.
Açılış törenine, Hava Kuvvetleri Uzay Komutanı Hv. İkm. Kur. Alb. M. Serhan Yıldız katıldı ve sonrasında NATO Uzay Mükemmeliyet Merkezi kadrolarında görev yapan Hava Kuvvetleri personelimizle bir araya geldi.
Uzmanlık merkezi
NATO Uzay Mükemmeliyet Merkezi organizasyonun Mükemmeliyet Merkezleri Programının bir parçası olan, uzay alanına özel uluslararası bir askeri eğitim, analiz ve uzmanlık merkezi. Aynı zamanda bir düşünce merkezi olarak uzayla ilgili atılacak adımların planlanmasında da önemli role sahip. Merkez, Fransa’nın Toulouse şehrinde bulunuyor.
Şu anda Türkiye’nin yanı sıra Belçika, Çekya, Fransa, Almanya, Yunanistan, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Kuzey Makedonya, Polonya, Portekiz, Romanya, İspanya ve Birleşik Krallık tarafandan yapı desteklenmekte.
Neden kuruldu
NATO, 2019 yılında uzayı 5. operasyonel alan (kara, deniz, hava, siber ve uzay) olarak resmen tanıdı. Bu kararın ardından uzaydaki tehditlerin (anti-uydu silahları, uzay çöpleri, sinyal karıştırma, uzay tabanlı istihbarat vb.) hızla artması ve uzayın modern harp için kritik bir alan haline gelmesi üzerine, ittifakın uzay konusundaki uzmanlık, doktrin geliştirme ve eğitim kapasitesini güçlendirme ihtiyacı doğdu.
Fransa’nın teklifiyle 2021 yılında kabul edilen süreç sonunda, NATO’nun uzaydaki dönüşüm planını desteklemek ve ittifakın uzay gücünü geliştirmek amacıyla kuruldu.
Organizasyonun temel motivasyonları arasında uzayın artık sadece destekleyici değil, doğrudan harp alanı olması, ticari uzay sektörünün (SpaceX, Starlink vb.) çok hızlı büyümesi ve askeri operasyonlara entegrasyon ihtiyacı ile müttefikler arasında uzay farkındalığı ve koordinasyon eksikliği yer alıyor.
Hedefleri neler
Merkezin hedefleri arasında uzay gücünün anlaşılmasını, geliştirilmesini ve dönüşümünü katalizör olmak, uzay ortamının farkındalığı yani uydu takibi, tehdit algılama, uzay çöpü izleme vb. yapabilmek. Operasyonlara uzaydan destek (uydu haberleşme, navigasyon, istihbarat, gözetleme) sağlamak ve uzay alanının koordinasyonu ve diğer alanlarla entegrasyonu hedefleniyor.
