Çinli AutoFlight şirketi, eVTOL sektöründeki “küçük ve hafif” algısını yıkan yeni devini gökyüzüyle buluşturdu. 5,7 tonluk maksimum kalkış ağırlığına sahip olan Matrix, dikey kalkıştan yatay uçuşa geçerek tüm aşamaların başarıyla tamamladığı tarihi bir uçuş gerçekleştirdi.

Elektrikli dikey kalkış ve iniş (eVTOL) teknolojilerinde “mini otobüs” dönemi başlıyor. AutoFlight tarafından geliştirilen ve şu ana kadar imal edilen dünyanın en büyük eVTOL’ü unvanını taşıyan Matrix, ilk tam döngü uçuşunu başarıyla tamamladı.

20 Dakikalık Tarihi Uçuş

Matrix, dikey kalkışla başladığı test uçuşunda, pervanelerini yatay seyir moduna geçirerek düz uçuş gerçekleştirdi ve ardından tekrar dikey iniş yaparak operasyonu tamamladı. Toplam 20 dakika süren bu uçuş, 5 ton sınıfındaki bir hava aracının tüm uçuş safhalarını (takeoff-transition-cruise-landing) elektrikli motorlarla hatasız tamamlaması açısından havacılık tarihinde bir ilk olarak kaydedildi.

Havada Konfor Devrimi: Kabinde Tuvalet Ayrıntısı

Mevcut eVTOL tasarımlarının büyük çoğunluğu 4-6 yolcu kapasiteli “hava taksisi” konseptine odaklanırken, Matrix bu sınırı ikiye katlıyor:

• Standart Versiyon: 10 yolcu kapasitesiyle bölgesel havayolu taşımacılığına göz kırpıyor.

  

• VIP Modeli: 6 koltuklu bu özel versiyonda, eVTOL sektöründe bir ilk olan küçük bir tuvalet de bulunuyor.

• Kargo Modeli: 1.500 kg taşıma kapasitesiyle lojistik operasyonlar için devrim niteliğinde bir alternatif sunuyor.

  

Matrix’in Teknik Karnesi

Özellik	Detay
Maksimum Kalkış Ağırlığı (MTOW)	5.700 kg (5 Ton Sınıfı)
Kanat Açıklığı / Uzunluk	20 m / 17,1 m
Kabin Ölçüleri	5,25 m (Uzunluk) x 1,8 m (Genişlik)
İtki Sistemi	20 adet 5. Nesil Elektrikli Motor (Dağıtılmış Tahrik)
Maksimum Menzil Hedefi	Mevcut batarya ile kısa/orta mesafe; yeni nesil ile 400+ km

Uzun menzilli uçuşlar

eVTOL’ler artık sadece havalimanından şehir merkezine yolcu taşıyan araçlar olmaktan çıkıyor. 17 metrelik uzunluğu ve 20 metrelik kanat açıklığıyla Matrix, operasyonel olarak bölgesel pervaneli uçakların (turboprop) sahasına giriyor.

Özellikle 20 adet motorun sağladığı yedekleme (redundancy), uçuş emniyetini üst seviyeye çıkarırken; kabin içindeki 1,85 metrelik koridor yüksekliği, yolculara klasik bir uçak konforu vaat ediyor.

Şehir içinde kullanılacak eVTOL için gürültü sertifikası geliyor

vrupa Havacılık Emniyet Ajansı EASA, önümüzdeki yıllarda sayıları hızla artacak ve şehir içi ulaşımı sağlayacak eVTOL sistemleri için gürültü düzenlemesi için çalışmalara başladı. Taslağı yayınlanan uygulama için hukuki alt yapının kısa süre içinde tamamlanması hedefleniyor.

Yeni nesil eVTOL sistemler, büyük şehirlerde trafik sorununun giderilmesi için farklı bir bakış sunacak. Elektrik motoru ile pilotsuz olarak uçacak sistemler, yoğun olarak alçak irtifayı kullanacak.

İstenilen özellikler

“Sertifika projeleri aracılığıyla belirli eVTOL tasarımlarından daha fazla gürültü verisi toplarken”, düzenleyici bir boşluğu doldurmayı ve ağır helikopterler için uluslararası uyumlaştırılmış gürültü sertifikasyon standartlarını bir başlangıç noktası olarak kullanmayı amaçlamaktadır.

Ayrıca, vertiports civarındaki uçuş operasyonlarının değerlendirilmesine yardımcı olmak için bir hover gürültü seviyesi geliştirilmiştir.

Önerilen gürültü ölçüm prosedürleri ve analizleri gerektiğinde eVTOL’lerin özelliklerine uyarlanmıştır.

Örneğin, eVTOL’lerin belirli uçuş aşamalarında günümüzün geleneksel VTOL uçaklarından daha sessiz olması beklendiğinden, doğru bir sinyal-gürültü okuması sağlamak için bu aşamalarda mikrofona daha yakın uçmalarına izin vermeleri gerekir.

eVTOL araçları nitrik oksitler, karbon monoksit, yanmamış hidrokarbonlar, görünür duman veya uçucu olmayan partikül madde yaymadığından, bu EPTS içinde motor emisyonları için herhangi bir spesifikasyon önerilmemektedir”

Karbon salınımı

Benzer şekilde, EASA bu aşamada bu tasarımlar için herhangi bir CO2 emisyonu veya verimlilik spesifikasyonu önermemektedir.

Airbus yeni elektrikli şehir içi hava aracını tanıttı

Avrpalı havacılık ve uzay devi Airbus, bu yılın sonunda gökyüzü ile buluşturacağı yeni nesil hava aracı CityAirbus NextGen prototipini kamuoyuna tanıttı. Projenin başında uzun yıllardır Airbus gelece dönük çalışmalarını hayata geçiren, 2022’de İstanbul AirShow sırasında sistemi tanıtan Balkız Sarıhan bulunuyor.

Yaklaşık 12 metre kanat açıklığına sahip iki tonluk CityAirbus, 80 km menzille uçabilecek. Saatteki hızı ise 120 km/saat olarak belirlendi. Hava aracı, ‘e-VTOL’ sınıfına yeni bir bakış getirecek.

Tasarımın uçuş testleri, Airbus’ın yeni nesil çalışmalar yaptığı Donauwörth’teki merkezinde gerçekleştirilecek.

Balkız Sarıhan: “Doğru attığımız önemli adım”

Airbus Kentsel Hava Hareketliliği Başkanı Balkız Sarıhan tasarımla ilgili olarak şunları söyledi:

“CityAirbus NextGen’i ilk kez piyasaya sürmek, gelişmiş hava hareketliliğine ve gelecekteki ürünümüze ve pazarımıza doğru attığımız önemli ve çok gerçek bir adımdır. Bunu gerçeğe dönüştürmemize yardımcı olan topluluğumuza, ekibimize ve dünyanın her yerindeki ortaklarımıza teşekkür ederiz”

Airbus projede aynı yolcu uçakları gibi çok ulusluluğa ve oluşturulacak ekosistem için küresel ağa da önem veriyor.

Airbus kısa süre önce lider havacılık şirketi LCI ile ortaklık senaryolarının ve iş modellerinin geliştirilmesine odaklanmak üzere strateji, ticarileştirme ve finansman konusunda anlaşma imzaladı.