ABD’ye Katar’ın hediyesi ‘Ara Hava Kuvvetleri 1’ yazın hizmete girecek
ABD Başkanı’nın kullandığı, kamuoyu tarafından da Air Force One-Hava Kuvvetleri 1 olarak bilinen VC-25’lerin yerini alacak yeni nesil VC-25B için ara çözüm, Katar tarafından hediye edilen uçak olacak. Köprü uçağı olarak adlandırılan ‘ara uçak’ Boeing 747-8, uçuşlarına bu yıl yaz aylarında başlayacak.
En son ABD Başkanı Trump’ın Davos zirvesi için seyahatinde yaşanan elektrik arızası ile gündeme gelen VC-25’ler için bir süredir yeni nesil görev uçağı konusunda çalışmalar yapılıyor. 1990’da hizmete giren mevcut iki adet Boeing 747-200B’den geliştirilmiş VC-25A yaşla birlikte arızaları artıyor. Trump, yaşanan arıza sonrasında uçak değişikliği ile uçuşunu C-32 (Boeing 757’den geliştirildi) yapmak zorunda kalmıştı.
Boeing’in geliştirdiği yeni VC-25B (yeni nesil Air Force One) programı ise ciddi gecikmeler yaşıyor. İlk etapta 2024’te teslim edilmesi planlanan uçaklar için proje 2028 ortalarına sarkmış durumda. Boeing bu gecikmelerden dolayı 2 milyar doların üzerinde zarar açıkladı.
Yaşanan sorunlar üzerine Katar’ın hediye ettiği Boeing 747-8, geçici çözüm olarak kabul edildi. Uçak Mayıs 2025’te ABD tarafından teslim alındı, Eylül 2025’te modifiye çalışmaları başladı.
Hızlandırılmış modifikasyon programı
Katar’ın hediye ettiği, VIP jet olarak tasarlanan Boeing 747-8, başkanlık görevleri için gerekli özel savunma sistemleri, güvenli ve yedekli iletişim ekipmanları, nükleer krizde komuta-kontrol kabiliyeti gibi kritik modifikasyon işlemlerinden geçiriliyor.
Proje, L3Harris tarafından Teksas’taki tesislerde yürütülüyor. Normalde böyle bir dönüşüm birkaç yıl sürebiliyor. Ancak hızlandırma ile çalışmalar bir yılda tamamlanacak. ABD Hava Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamaya göre toplam maliyet 400 milyon dolar.
Başkan Trump, hediyeyi sosyal medyada “Bedava hediye, ücretsiz” diye savunmuş ve kabul etmemenin “aptallık” olacağını söylemişti.
Katar’ın 747-8 filosu
Boeing Jumbo Jet ailesinin son versiyonu olan 8’in önce kargo ardından da yolcu modelini geliştirmişti. Yolcu ile birlikte VIP modeli de devlet uçuşları ile iş adamlarının beğenilerine sunuldu.
Halen dünyada 11 adet VIP modeli 747-8 tipi uçak var. Bu uçakların kullanıcıları arasında Katar (3 adet), Kuveyt (2 adet), Güney Kore, Mısır, Suudi Arabistan ve Türkiye bulunuyor.
Devlet uçuşları için VIP filoda bulunan TC-TRK tescilli 747-8, 2018’de Katar Emiri Tamim bin Hamad Al Thani tarafından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hediye edilmişti. Daha önceden uçak VQ-BSK tescili ile uçmuştu.
Halen Boeing, bazı havayolu için imal edilmiş 48 adet 747-8’lerden bir bölümünün VIP’e çevrilmesi için de ayrı bir program sunuyor.
