İsviçre’den F-35’e sipariş azaltımı, Almanya’da ise ek alım tartışması
Avrupa’da F-35 programında ilginç bir tezat yaşanıyor. İsviçre, artan maliyetler nedeniyle Lockheed Martin üretimi F-35A savaş uçağı siparişini 36’dan 30’a düşürürken, Almanya’da FCAS (Future Combat Air System) programındaki gecikmeler nedeniyle ek F-35 alımına yönelik adım konusunda yoğun bir tartışma yaşanıyor.
İsviçre’nin kararı, sayı azaltılacak
İsviçre Federal Konseyi, 6 Mart 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, 2020 halk oylamasıyla onaylanan 6 milyar İsviçre Frangı (yaklaşık 6.8 milyar dolar) bütçe tavanını aşmamak için orijinal 36 uçaklık siparişi revize ettiğini duyurdu.
ABD tarafının enflasyon, hammadde fiyatları ve diğer faktörlerle gerekçelendirdiği maliyet artışı nedeniyle tam alım için ek 1.1 milyar Frang (yaklaşık 1.4 milyar dolar) gerektiği belirtildi. Hükümet, bu ek krediyi talep etmek yerine, 394 milyon Frang’lık sınırlı bir artışla yetinerek yaklaşık 30 adet F-35A ile yetinmeyi tercih etti.
Savunma Bakanı Martin Pfister, konuya ilişkin basın toplantısında “Mali nedenlerle orijinal sayı olan 36 uçağa ulaşmak için ek ödenek talep edilmeyecek” dedi.
Teslimatların 2027’den itibaren başlaması beklenen programda, İsviçre’nin yaşlanan F/A-18 ve F-5 filolarını modernize etme hedefi kısmen korunurken, bütçe baskısı nedeniyle filo küçültülüyor. Karar, Patriot hava savunma sistemindeki olası 5 yıla varan gecikmeyle de birleşince İsviçre savunma planlamasında yeni tartışmaları tetikledi.
Almanya’da ek F-35 spekülasyonu
Öte yandan Almanya’da durum farklı seyrediyor. 2022’de 35 adet F-35A siparişi veren Berlin, Tornado filosunun nükleer görev kapasitesini karşılamak ve NATO taahhütlerini yerine getirmek için ek alım seçeneklerini masaya yatırabilir.
Geçtiğimiz şubat ayında Reuters’e konuşan kaynaklar, FCAS programının (Fransa ve İspanya ile ortak altıncı nesil savaş uçağı projesi) siyasi ve endüstriyel tıkanıklıklar nedeniyle gecikmesi üzerine 35’ten fazla ek F-35 alımının gündemde olabileceğini belirtmişti. Bu gelişme, Almanya’nın toplam F-35 filosunu 70’in üzerine çıkarabileceğine dikkat çekti.
Ancak Alman Savunma Bakanlığı, iddiaları hızla yalanlayarak şu açıklamayı yaptı:
“Şu anda ek F-35 alımı için somut plan veya siyasi karar yok.”
Bakanlık sözcüsü, herhangi bir yeni tedarik projesinin ancak parlamento onayıyla ilerleyebileceğini vurguladı. FCAS’taki belirsizlikler devam etse de, Berlin resmi olarak Amerikan teknolojisine daha fazla bağımlılığı artırma yönünde adım atmadı. 2025 sonlarında başlayan ilk 35 uçağın teslimatları ise planlandığı gibi devam ediyor.
