OHM: Bir elektrik devresinde, akıma karşı gösterilen direncin ölçü birimidir…
Bilimde sık rastlanan bir durumdur: Bir keşif ilk yapıldığında önemsiz, hatta saçma bulunur; birkaç nesil sonra ise o keşif olmadan teknoloji düşünülemez hale gelir.Georg Simon Ohm’un başına gelen de tam olarak buydu.
1827 yılında adam çıktı ve dedi ki:
“Arkadaşlar, akım, gerilim ve direnç arasında gayet düzenli ve basit bir ilişki var.”
Bilim dünyasının önemli bir kısmı ise muhtemelen şu cevabı verdi: “Olur mu öyle şey Georg? Sen elektriği fazla ciddiye almışsın.”
Bir süre dışlandı, eleştirildi, küçümsendi. Sonra yıllar geçti. Elektrik mühendisliği diye bir alan doğdu. Sanayi gelişti. Elektronik ortaya çıktı. Bilgisayarlar yapıldı. Cep telefonları üretildi. Uçaklar dijitalleşti.
Ve sonunda bütün dünya dönüp dolaşıp Ohm’un yazdığı denklemleri kullanmadan adım atamaz hale geldi.
Yani adam önce bilim dünyasından dışlandı, sonra adına ölçü birimi verildi.
Geçenlerde çektiğim bir uçak fotoğrafını düzenlerken uçağın tesciline bakınca gözlerime inanamadım: TC-OHM.
AJet filosundaki uçaklara verilen sıradan bir tescil elbette.
Uçakların tescilleri
Muhtemelen süreç şöyle ilerlemiştir: TC-OHA…TC-OHB…TC-OHC…ve bir gün sıra TC-OHM’e gelmiştir.
Tescili veren kişinin aklından büyük ihtimalle şu geçmiştir: “Bir sonraki harf kombinasyonu bu.”
Benim aklımdan geçen ise: “Georg, sonunda sen de Türk sivil havacılığına girdin.”
Belki de işin en komik tarafı şu: Bir zamanlar fikirleriyle alay edilen Ohm’un adı bugün milyonlarca elektronik devrede, milyarlarca hesaplamada ve tesadüfen de olsa bir yolcu uçağının kuyruğunda yaşamaya devam ediyor.
“Ben bir tescilim Ajet’in Boeing 737-8 MAX’inin kuyruğunda, ne sen bunun farkındasın ne de AJet farkında.”
Muhtemelen Georg Simon Ohm bugün yaşasaydı böyle söylerdi.
Ardından da eklerdi:
“Üstelik adımı taşıyan o uçağın içindeki bütün elektronik sistemler hala benim bulduğum ilişkiye göre çalışıyor.”
Alp AkbostancıElektrik Mühendisi
