ABD’de 13 Kasım’da yaşanan 4 saat 21 dakikalık ülke çapında hava trafik kontrolü sisteminin çöküş nedeni, bakır kabloların fiber optik kablolara çevrimi sırasında meydana geldi. Eski alt yapı nedeniyle havadaki 3500 civarındaki uçak acil olarak en yakın meydanlara indirildi. 10 bin civarında uçuş iptal oldu.
Kriz nasıl başladı
13 Kasım 2026 Cuma günü, öğleden sonra Federal Havacılık İdaresi FAA, tüm ABD havalimanlarından kalkışları güvenlik gerekçesiyle durdurdu. Havadaki uçaklar iniş yapabildi, yerdekiler kalkamadı. 22 ana hava trafik kontrol merkezinden 17’si krizden etkilenmişti.
Konuyla ilgili yapılan resmi açıklamada, eski altyapı için bakım ve geliştirme sırasında yaşanan teknik soruna dikkat çeklidi. FAA’ye bağlı hava trafik kontrol sistemi, L3Harris şirketi tarafından modernize ediliyor.
FAA’de sistemi büyük bölümü, bakır kablolar üzerinde merkezler arasındaki bilgi akışı sağlanıyor. Bakır kablolar, modernizasyonda yerini fiber optik kabloya bırakıyor. Halen sistemin yüzde 70’i fiber kabloya çevrilmiş durumda.
Kriz router olarak adlandırılan sistemin değişiminde meydana geldi. Bir router, ağa 4 ila 5 saniye içinde binden fazla bağlantı denemesinde bulundu. Sistem kısa süreli kitlenirken, ses ve radar verilerinin aktarılmasında da sorun ortaya çıktı. Veri akışındaki istikrarsızlık tespit edildi.
Bakım sistemi de dijital değildi
Bakım kayıtları hâlâ kâğıt üzerinde tutulduğu için sorunun kaynağını tespit etmek 45 dakika civarı sürdü. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, “Eski switch’ler, eski router’lar, 1980’lerden kalma bakır hatlar” açıklamasında bulundu.
FAA’in sistemi oldukça eski ve bir kriz uzun zamandır bekleniyordu. Modernize edilmeyen sistemler, veri aktarma sorunları derken hava trafik kontrol sistemi için alınan 12,5 milyar dolarlık bütçe yetersiz kalmıştı. Muhtemel 30 ile 50 milyar dolarlık yatırım isteği ise geri çevrilmişti.
Şimdi gözler ABD Kongre
Kriz siber saldırı nedeniyle mi oldu sorusu ise ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, “Hayır” yanıtını verdi. Gelişmeler sonrasında gözler ABD Kongresi’nde. FAA’ye daha fazla kaynak ayrılıp modernizasyonun hızlıca yapılması hedefleniyor.
