Avrupa Birliği girişinde EES uçak trafiğini etkilemedi ama yolcuları çileden çıkardı
Avrupa Birliği’nin (AB) 10 Nisan’da zorunlu hale getirdiği yeni Giriş/Çıkış Sistemi (EES), sancılı başlangıcın ardından 2026 yaz sezonunda hava trafiğinde korkulan büyük kilitlenmeye yol açmadı. Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı (Eurocontrol) tarafından yayımlanan analiz, sistemin uçuş ağında devasa gecikmelere neden olduğuna dair belirgin bir kanıt bulunmadığını ortaya koydu.
Sezon sancılı başladı ama Ağustos’ta toparlandı
Eurocontrol’ün Haziran-Ağustos dönemindeki uçuş rotalarını ve gecikme verilerini bir önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırdığı analizde, Haziran ayındaki performans kaybının ardından Temmuz ayında karışık bir tablo çizildiği, Ağustos ayında ise operasyonlarda gözle görülür bir iyileşme yaşandığı belirtildi.
Uygulamanın üye ülkeler arasında farklı hızlarda devreye girdiğini hatırlatan teşkilat, EES’nin havacılık sektöründeki genel etkisini “sınırlı” olarak nitelendirdi ve olumsuz etkilerin yaz ilerledikçe azaldığına dikkat çekti.
Gecikmeler en çok sabah saatlerinde oldu
Almanya, Fransa, Portekiz, İspanya, İtalya ve Yunanistan olmak üzere altı Schengen ülkesindeki kalkışların incelendiği araştırmada; havayollarının göçmenlik, gümrük ve sağlık prosedürlerini kapsayan “IATA Kod 86” kaynaklı gecikmeleri baz alındı.
Veriler, Schengen dışı destinasyonlara yapılan uçuşların en çok etkilendiğini ve aksaklıkların özellikle UTC saatine göre 07:00 – 11:00 (sabah saatleri) arasında yoğunlaştığını gösterdi:
- Almanya: 2025 yazına kıyasla sabah saatlerindeki Kod 86 kaynaklı gecikme oranında 5,3 puanlık bir artış kaydetti.
- Fransa: Aynı gecikme kodunda 4,2 puanlık yükseliş yaşadı.
- Portekiz: Beklentilerin aksine, sabah 08:00 civarındaki gecikme oranlarında 6,9 puanlık bir düşüş yakalayarak olumlu bir performans sergiledi.
Havalimanına göre farklılıklar
Eurocontrol yetkilileri, ortaya çıkan verilerin ülkeden ülkeye ve hatta havalimanından havalimanına büyük farklılıklar gösterdiğine vurgu yaptı.
Sınır kontrol süreçlerinin her ülkede aynı etkiyi yaratmadığı belirtilirken, EES’nin performansını değerlendirirken bölgesel dinamiklerin dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
Sistem neden eleştirildi
Schengen bölgesine kısa süreli seyahat eden AB dışı ülke vatandaşlarının giriş ve çıkışlarını dijital olarak kaydeden EES; pasaport kontrol sürelerini uzattığı, havalimanlarında uzun kuyruklar oluşturduğu ve özellikle ilk kez kayıt yaptıran yolcularda süreçleri yavaşlattığı gerekçesiyle havayolu şirketleri ve havalimanı işletmecileri tarafından sert bir şekilde eleştirilmişti.
