TUSAŞ, 65 milyar TL’lik Ar-GE ile Türkiye’de zirvede, savunma sıralamaya damgasını vurdu
Türk iş dünyasının Ar-Ge performansını 13 yıldır ortaya koyan Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması açıklandı. Araştırmaya göre 500 şirket, 2025 yılında toplam 257 milyar 875 milyon TL Ar-Ge yatırımı gerçekleştirdi. Listenin zirvesinde, yerli ve millî imkânlarla geliştirdiği platformlarla dikkat çeken TUSAŞ, 65 milyar 207 milyon TL’lik Ar-Ge harcamasıyla bu yıl da birinciliğini korudu. TUSAŞ, bir önceki yıla göre Ar-Ge harcamasını yüzde 26,6 oranında artırarak yükseliş trendini istikrarlı biçimde sürdürdü.
Ar-Ge’de savunma şirketleri damga vurdu
İkinci sırada yer aan ASELSAN, 48 milyar 182 milyon 526 bin 55 TL’lik Ar-Ge harcamasıyla Türkiye’nin Ar-Ge ve yüksek teknoloji ekosistemindeki güçlü konumunu bir kez daha ortaya koydu. Üçüncülük koltuğunda ise yine savunma ve havacılık sanayiinin önemli oyuncularından ROKETSAN 21 milyar 409 milyon 818 bin 299 TL’lik harcaması ile yer aldı.
Listenin dördüncü sırasında 9 milyar 540 milyon 715 bin 484 TL’lik harcama ile HAVELSAN bulunurken, beşinci sırasında 8 milyar 300 milyon 55 bin TL’lik Ar-Ge harcamasıyla otomotiv sektörünün önemli şirketlerinden Ford Otomotiv yer almayı başardı.
istenin ilk 5 sırasında yer alan şirketlerin toplam Ar-Ge harcaması, 2025 yılında 500 şirketin yaptığı toplam harcamanın yüzde 59,19’unu oluşturdu.
Ar-Ge ürünleriyle ihracatta da güçlü performans
Bu yıl ilk kez hazırlanan “Ar-Ge Ürünleriyle En Fazla İhracat Gerçekleştiren İlk 100” sıralamasında TUSAŞ, 2023-2025 döneminde Ar-Ge ürünlerinden elde ettiği 58 milyar 932 milyon TL’lik ihracatla üçüncü sırada yer aldı. Savunma ve havacılık sanayii, bu kategoride 245,1 milyar TL’lik ihracatla otomotiv sektörünün ardından ikinci sırada konumlandı.
Ar-Ge merkezlerindeki istihdamda da savunma ve havacılık sanayii şirketleri öne çıkarken, TUSAŞ 5 bin 100 Ar-Ge personeli ve bin 190 kadın Ar-Ge çalışanıyla sektörün ikinci büyük istihdam sağlayıcısı konumunda yer aldı. Elde edilen sonuçlar, TUSAŞ’ın yerli ve millî teknoloji geliştirme vizyonu doğrultusunda sürdürdüğü Ar-Ge yatırımlarının Türkiye’nin inovasyon ekosistemindeki lider konumunu bir kez daha teyit etti.
Ar-Ge istihdamı yükseliyor
2025 yılında Ar-Ge merkezlerinde çalışan personel sayısında savunma ve havacılık sanayii şirketleri öne çıkıyor. ASELSAN, TUSAŞ, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI, 22 bin 71 kişilik Ar-Ge istihdamıyla ilk 10 şirketin toplam 25 bin 513 kişilik istihdamının yüzde 86,51’ini oluşturdu. Ar-Ge merkezlerinde çalışan toplam personel sayısında 9 bin 691 kişiyle ASELSAN ilk sırada yer alırken, TUSAŞ 5 bin 100, ROKETSAN 3 bin 390, HAVELSAN 2 bin 169 ve TEI 1.721 kişiyle ilk beşte yer almayı başardı.
Kadın Ar-Ge istihdamında da yine savunma ve havacılık sanayii şirketlerinin ağırlığı dikkat çekiyor. İlk 10 şirketin Ar-Ge merkezlerindeki kadın çalışan sayısı toplam 6 bin 65 kişi olurken, listenin ilk beş sırasında 2 bin 121 kadın çalışanıyla ASELSAN birinci, 1.190 kadın çalışanla TUSAŞ ikinci ve ROKETSAN 722 kadın çalışanla üçüncü oldu. Listede HAVELSAN 535 kadın çalışanla ve TEI 305 kadın çalışanla yer aldı.
İlk beş şirketin toplam kadın Ar-Ge istihdamı 4 bin 873 kişiye ulaşırken, bu sayı ilk 10 şirketin toplam kadın Ar-Ge istihdamının yaklaşık yüzde 80,35’ini oluşturuyor.
Bu yılki araştırmada proje üretme sayıları incelendiğinde ASELSAN 1.253 proje ile liste başındaki yerini alıyor. İkinci sırada 611 proje ile World Medicine, 263 proje ile de Deva Holding üçüncü oldu.
