Rusya yerli parçalı, yeniden tasarlanan Tu-214’ü gökyüzü ile buluşturdu
Ukrayna Savaşı ile ciddi bir ambargo ile batı yapısı uçakların yedek parçalarında ciddi sorun yaşayan Rusya, yeniden sivil havacılık endüstrisini tamamen yerli motor ve aviyonik sistemlerle sahip Tu-214 ilk uçuşunu yaptı.
Aralık 2025’te Kazan Havacılık Fabrikası’nda (KAPO) üretilen yeni nesil Tu-214’ün ilk uçuşu 1 saat 10 dakika sürdü. Birleşik Uçak Şirketi (UAC), uçağın “tamamen Rus malı yerli bileşenlerden” inşa edildiğini duyurdu. Bu gelişme, Rusya’nın ithal ikamesi politikasında önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.
Rusya, orta menzilli, Boeing 757 muadili yeni nesil yolcu uçağı projesi olan Tu-204’e 1990’larda başlamıştı. Serinin ikinci modeli de Tu-214 olmuştu. Orijinal uçak, ilk uçuşunu 21 Mart 1996’da gerçekleştirmişti. Uçak Honeywell aviyonikleri kullanıyordu.
Ancak 2000’li yıllardan itibaren Boeing ve Airbus gibi batılı şirketlerin Rusya pazarına hakim olması ile birlikte uçağın imalatı sivil olarak sürmüş ama bazı modelleri Rus Hava Kuvvetleri için üretilmişti.
Yeniden başladı
Ruslar, UAC tarafından Tu-214’ü yeniden üretmen üzere geçen yıl düğmeye bastı. Uçağın aerodinamik yapısı yeniden elden geçti. Süper kritik kanat tasarımı, winglet olarak adlandırılan kıvrık kanat uçları, düşük gürültü ve emisyon seviyeleri (uluslararası standartlara uyumlu) tutturulması ön görüldü.
Motor olarak da 2 adet Perm PS-90A turbojet seçildi. Rus yerli üretimi motor, yüksek bypass oranlı ve yakıt verimliliğine sahip.
İlk uçuş başarıyla tamamladı
Uçağın maiden uçuşu 1 saat 10 dakika sürdü ve tüm sistemler sorunsuz çalıştı. Tupolev Yönetim Direktörü Konstantin Timofeev, Tu-214’ün “son yıllarda tamamen Rus yapımı ilk sivil uçak” olacağını belirterek, şunları söyledi:
”Bu, tamamen yerli Tupolev serisinin atası olacak” dedi. Uçak şu anda “uçan laboratuvar” olarak kullanılacak ve yerli avionik, navigasyon sistemleri ile diğer kritik bileşenlerin testlerine devam edilecek”
Teknik Özellikler
Tu-214, Tu-204 ailesinin geliştirilmiş bir varyantı olarak Boeing 757’ye rakip olacak şekilde tasarlandı. Ana özellikleri şöyle:
Uzunluk: 46.1 metre
Kanat Açıklığı: 42 metre
Yolcu Kapasitesi: Tipik konfigürasyonda 210-212 yolcu (tek sınıf), iki sınıf düzenle 164-194 yolcu
Menzil: 6.500-7.200 km (ek yakıt tanklarıyla)
Seyir Hızı: 810-850 km/saat
Maksimum İrtifa: 12.100 metre
Motorlar: 2 x Perm PS-90A turbojet (yerli üretim, yüksek bypass oranlı, yakıt verimli)
Kokpit: Fly-by-wire (kablolu uçuş sistemi) kontrollü, 6 ekranlı EFIS cam kokpit (şu an 3 kişilik ekip: 2 pilot + uçuş mühendisi; 2026’da 2 kişilik versiyon test edilecek)
Uçak, dar gövdeli orta menzilli segmentte Airbus A321 ve Boeing 737 ile rekabet edebilecek özelliklere sahip. Ancak eski tasarım kökenli olması nedeniyle yakıt tüketimi modern rakiplerine göre biraz daha yüksek.
Ruslar 2030’a kadar 1000 adet yerli uçak üretme istiyor
Halen Rusların son 20 yılda farklı batılı imalatçılarla ile ortak yaptıkları Sukhoi Super Jet (SSJ), MC-21, Tu-214 gibi uçaklarda tamame yerli sistemlere döndü. Uçak başına yüzde 13 ile 25 arasında değişen yabancı malzeme oranı millileştiriliyor.
Rusya, önümüzde 5 yıl içinde 1000 civarında yolcu uçağını ülkede üretmeyi ve başta Aeroflot olmak üzere şirketlerin yolcu uçağını karşılamayı öngörüyor.
