KIZILELMA‘nın Görüş Ötesi Hava-Hava Füzesi GÖKDOĞAN atışı tüm dünyada ilgi ile takip edilirken ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, uçak üzerinde yer alan TOYGUN Elektro-Optik Hedefleme Sistemi’ni (EOTS) sadece 2 ülkenin yapabildiğini açıkladı.
Baykar’ın öz kaynakları ile geliştirdiği KIZILELMA’da gerçekleştirilen atış, ASELSAN’ın MURAD AESA Radarı’nı kullanarak yapıldı. TÜBİTAK-SAGE’nin geliştirdiği GÖKDOĞAN Görüş Ötesi Hava Hava Füzesi, geçtiğimiz günlerde Sinop açıklarında hedef uçağı vurma başarısı gösterdi.
ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol tarafından TOYGUN EOTS ile ilgili yapılan açıklamada, “Bize satarlar mı satmazlar mı diye hereksin konuştuğu SİHA kameralarında, aynısının bir üst versiyonunu geçtiğimiz sene yapmayı başarmış, bu sen artık KIZILELMA’nın üzerinde dünyada sadece 2 ülkenin yaptığı bir ürünü yapabilmiş bir firmadan bahsediyoruz.” ifadelerine yer verildi.
EOTS Nedir?
Dahili Elektro-Optik Hedefleme Sistemi (EOTS), bir hava platformunun burun veya gövde bölümüne radar izini artırmadan entegre edilen, kızılötesi ve elektro-optik sensörlerin, lazer işaretleyicinin ve hedef takip algoritmalarının bir arada çalıştığı yüksek teknoloji bir aviyonik yapıdır.
Bu sayede platform, hem hava hem kara hedeflerini sessiz biçimde tespit ve takip eder, ayrıca hassas mühimmat kullanımına olanak sağlar. Stealth platformlarda harici podların aksine, gizliliği bozmadan hedefleme yeteneği sunması nedeniyle EOTS, 5. nesil hava muharebesinin anahtar teknolojilerinden biri haline gelmiştir.
Türkiye, TOYGUN ile ABD’den Sonra İkinci Sırada
Dünyada gömülü EOTS’yi operasyonel bir savaş platformuna entegre eden ilk ülke Amerika Birleşik Devletleri oldu. ABD, F-35 Lightning II’de kullanılan AN/AAQ-40 EOTS sistemiyle, düşük görünürlük – yüksek hassasiyet kombinasyonunun öncüsü konumuna yerleşti. F-35’in görev mimarisinde EOTS, AESA radar ve sensör füzyonu ile birlikte çalışarak hedef tespit, teşhis, takip ve lazerle işaretleme görevlerini tek bir gizli pencereden gerçekleşiyor.
Çin tarafında Chengdu J-20 gibi platformlarda kızılötesi ve elektro-optik algılayıcıların gövde altında yer aldığı raporlanıyor olsa da, bu sistemlerin batılı EOTS konseptiyle eşdeğer, gövde-içi ve stealth uyumlu bir hedefleme çözümü olduğuna dair bağımsız doğrulanmış bir veri bulunmuyor. Çin’in ayrıca FH-97 İHA gibi platformlarda benzer EO sensörleri kullandığı iddia edilse de, bu sistemler daha çok harici pod / IRST sınıfında değerlendiriliyor.
Rusya’da da birçok IRST ve EO sensörlü platform mevcut olsa da, kamuya açık kaynaklara göre ABD’deki F-35 veya Türkiye’deki KIZILELMA seviyesinde gövde-içi, düşük görünürlük uyumlu EOTS entegrasyonuna dair net, doğrulanmış bir program bulunmuyor.
Avrupa’da ise EO sensör ve hedefleme podu teknolojisi ileri seviyede olmasına karşın (Fransa – Thales, İtalya – Leonardo vb.), gömülü EOTS yerine harici pod mimarisi hâlâ yaygın şekilde kullanılıyor. Henüz F-35 EOTS benzeri “gövde-altı gizli pencere” tasarımını operasyonel hale getirmiş bir Avrupa uçağı bulunmuyor.
Özetle dünyada gövde-içi EOTS’u uçuşlu şekilde bir hava platformuna entegre ettiği kesin olarak bilinen ülkeler bugün:
- ABD (F-35+AN/AAQ-40)
- Türkiye (KIZILELMA+TOYGUN)
Bu tablo, Türkiye’yi sadece İHA teknolojisinde değil, 5. nesil sensör mimarisinde de en seçkin kulübe taşıyor. (Kaynak: SavunmaSanayiST)
