Yazarlar
Trend

Hakan Kılıç yazdı: Sürü drone’lar-1

Hakan KILIÇ

Çok önemli bir kişinin (VIP) düşman özel kuvvetleri veya casuslarına açık alanda veya karayolunda hedef olduğunu veya stratejik bir tesisin mesela radar merkezi, komuta-kontrol merkezi gibi bir yerin düşman hava saldırısına, seyir füzesi saldırısına veya önceki örnekteki gibi özel kuvvetlerin saldırısına uğradığını düşünün… Veya ormanda kurt sürüsü saldırısına uğradığınızı. 

Hatta saldırıyı büyütelim balistik füze saldırısına uğradığınızı düşünün. Balistik füze saldırılarına karşı anti-balistik füze sistemleri ile yüzde yüz önleme söz konusu olmasa da bütün bu saydığım taarruz yöntemlerine karşı çeşitli savunma sistemleri söz konusudur. Etkili bir makineli tüfek sistemi ile kurt sürüsünden, iyi bir koruma timi ile özel kuvvetlerden, alçak-orta-yüksek hava savunma füze ve top sistemi ile hava saldırısı veya seyir füzesi saldırısından veya anti-balistik füzeler ile bir dereceye kadar balistik füzelerden kurtulabilirsiniz. Örnekler çoğaltılabilir.

Ancak görmediğiniz veya görseniz bile en küçüğü insan eli kadar, en büyüğü ise insan bacağı kadar olan drone’lardan oluşan bir sürü drone/drone sürüsüne veya bunların medyatik adı ile “Kamikaze İHA”lara karşı ne yapabilirsiniz?

Aslen “Kamikaze/Taarruzi İHA” adı ile meşhur olan ve savunma sanayiinde kullanılan yeni adı ile “Dolanan Mühimmat” ve bir arada koordineli, ortak amaç ve akıl ile hareket ettiklerinde uluslararası terminolojideki adı ile sürü drone’lara karşı ne yapabilirsiniz?

Evet, ülkemizde de yaygınlaştığı üzere dronesavar silahları gibi (piyade tüfeğine benzer) savunma tedbirleri vardır. Ancak bunlar tek bir insan (tek er silahı) tarafından kullanılır ve tek bir İHA/drone’u etkisiz kale getirebilir. Peki aynı anda saldıran ve yapay zekâ ile otonom hareket eden 100 adet küçük drone’yi vurmak için daima yanınızda 100 tane dronesavarlı adam bulundurabilir misiniz?

Ülkemizde ve dünyada drone’lara veya küçük İHA’lara karşı lazer tabanlı savunma sistemleri de geliştirildi. ASELSAN, ROKETSAN ve TUBİTAK-SAGE’nin lazer silahlarını IDEF fuarında gördük.

Ancak bunlar da uzun mesafelerden İHA imha edebilme yeteneği olsa bile tek bir hedefin üzerinde lazer ışınını birkaç saniye yoğunlaştırarak çalıştıkları için aynı anda saldıran 50-150 adet arası drone karşı ne yapabilirler?

Üstelik tüm bu savunma sistemleri hedefi vurmak için önce görmesi gerekir. Yukarıda bahsettiğim uçak ve füze çeşitleri veya büyük İHA/SİHA’lar çeşitli radar ve sensörler ile tespit edilebilir. Peki el kadar sürü drone’lar? Belki içinizden drone’ları hedefe taşıyan savaş uçağı veya nakliye uçağını radarda tespit edebiliriz diye düşünen olabilir. Ancak ya uçak vurulmadan önce drone yükünü boşaltmış ise? Evet, geleceğin baş belaları arasında sürü drone’lar veya onların sadece kamikaze amaçlı versiyonları olan dolanan mühimmatlar artık yerlerini almıştır.

PERDİX

ABD’de MIT (Massachusetts Teknoloji Enstitüsü) bir grup öğrencinin geliştirdiği el kadar Perdix sürü drone’ları DARPA (Savunma projeleri geliştirme ajansı) tarafından satın alınıp geliştirilerek bir F-18 savaş uçağının kanat altında takılan poddan bırakılıp hedef etrafında daireler çizmeye başladığında dünya sürü drone’ların ne kadar tehlikeli olabileceğini gördü. (Tesadüfe bakın ki Perdix’te testlerde kullanılan F/A-18’lerin adı da “Hornet”. Yani en zehirli eşek arası türü. Sürü drone Perdix de sürü davranışları gösteren bir ‘eşek arısı’dan bırakılmış oldu.

Ekim 2016’da gerçekleştirilen testte üç F-18 Süper Hornet’ten bırakılan 103 Perdix mikro drone’u toplu karar verme, kol uçuşu, plan dışı/sürprizler karşısında kendi başına karar verme ve gelişmiş sürü davranışlarını gösterdi. Savaşın karmaşık doğası nedeniyle Perdix önceden programlanmış senkronize bireyler değildir. Toplu bir organizma yani tıpkı tabiattaki hayvan sürüleri gibi birbirlerine uyum sağlayan, karar verme yeteneğine ve bunu için dağıtılmış bir beyne sahip, tek bir beyin yerine her hayvanın bağımsız karar veren beyni olduğu halde ortak hedef için sürü psikolojisi ile hareket eden drone’lardan oluşan bir sürüdür. Yapay zekâ, sürünün üyelerinden birinin veya çoğunun yok olması durumundan bundan etkilenmez ve tıpkı hayvanlarda olduğu gibi kalanlar sürü halinde harekete devam eder. Birbiri ile sürekli irtibat halinde, ancak sürü fertlerinden ne kadar kayıp olursa olsun geri kalanların ortak beyni kullanarak göreve devam ettiği bir drone sürüsüdür.

Ayrıca tüm Perdix’ler irtibat halinde olduklarından ve ortak akıl kullandıklarından sürüde lider de yok. Zaten hiçbir drone veya İHA operatörü birbirine bu kadar yakın uçan drone’ları kontrol edemez. 103 adet ayrı komuta konsolu dahi olsa tek tek kontrol imkânsız. Ortak beyin (yapay zekâ) ve senkronizasyon şarttır. Boyu 16.5 cm olan 30 cm kanat genişliğine sahip Perdix micro drone’larının ağırlığı 290 gr. 110 km/s hız yapabiliyor. Perdix, askeri uçaklardan bırakılabilen istihbarat, gözetleme ve keşif misyonları yürütmek için daha büyük, daha pahalı uzaktan kumandalı uçaklardan yani İHA’lardan daha düşük maliyetli, harcanabilir, mikro uçaklardır (drone’lar).

Hedef üzerinde daireler çizip toplu şekilde saldırıya geçen micro drone’ler çok kısıtlı ağırlıkta patlayıcı da taşıyabilirdi. Ayrıca elektronik saldırı veya keşif amaçlı optik sistem taşıyanlar da olabilir. Ancak şimdilik keşif veya elektronik saldırı amaçladılar. Nitekim aşağıda anlatacağım gibi bunların biraz daha büyüğünü ve tatmin edici ağırlıkta patlayıcı taşıyanlarını düşünün.

Perdix’ten kısa süre sonra ise Çin’deki uygulamaları gördük. Koca bir sürü drone ordusu veya sürüsü yerden kalkıp gece vakti ışıklarını da yakarak senkronize şekilde hava gösterisi yaptı. Eminim ki bir akşam vakti havada dalga şeklinde dans eden kırlangıç sürüsüne denk gelmişsinizdir. İşte aynen öyle.

Yukarıda klasik radarlarla görülemeyecek kadar küçük olduklarını söylemiştim. Şimdi hava savunma tesislerinin bastırılması, stratejik hedeflerin imhası, keşif-istihbarat, önemli kişilerin (devlet başkanı-terör örgütü lideri vb.) imhası gibi önemli operasyonlarda kullanılma imkânı olacak Perdix’lerin biraz daha gelişmiş ve faydalı yük kapasitesi artırılmış daha büyük modellerini düşünün.

Aslanlar veya Afrika’daki vahşi köpekler saldırı paketleri şeklinde hareket ederek hedefi (kurbanı) onu koruyan sürüsünden uzaklaştırmak için hız ve manevra yeteneklerini kullanırlar. Bal arıları eşek arısı saldırısına karşı koymak için kovanda kalabalık yaparak sıcaklığı artırır ve eşek arasını öldürür. Balık ve kuş sürüleri ise saldırganlara karşı korunmak için bir araya gelirler. Askeri stratejistler, kaynaşmanın veya sürü halinde hareketin diğer bir ifade ile ister sürü liderini takip isterse sürü psikolojisi ile lidersiz olarak herkesin ortak amaç olan korunmak veya avlanmak için bir arada senkronize hareket etmesinin düşman üzerindeki hedef şaşırtma veya onların kafasını karıştırma gibi yöntemleri nasıl başardıklarını yıllarca araştırdı.

ABD donanmasında yapılan bir savaş oyununda ise (savaş simülasyonunda) alçaktan uçan drone, güdümlü senkronize hareket eden füzeler ve patlayıcı yüklü kamikaze insansız sürat tekneleri sürüleri kullanıldı. Birkaç dakika içinde, savunma yapan gemilerdeki AEGIS savaş yönetim sistemi ve SPY-1 radarları karıştı ve sistem etkisiz hale gelince 19 gemi simülasyon ortamında batırıldı.

Bu makale daha önce Stratejist Dergisi Haziran-Temmuz 2019/23 sayısında yayınlanmıştır.

https://twitter.com/hkilichsword

[email protected]

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı